in

Diyarbakır’daki Gre Fılla Höyüğü’nde Göbeklitepe ile Çağdaş Yapılar Bulundu

Gre Fılla Höyüğü kazılarında yeni bilgiler ortaya çıktı. Göbeklitepe ile çağdaş olduğu tahmin edilen yapılar, 12 bin yıllık geçmişe sahip.

Gre Fılla höyüğü göbeklitepe cağdas yapı

Gre Fılla Höyüğü kazılarında ses getiren arkeolojik keşiflere imza atılmaya devam ediyor. Bölgede, Göbeklitepe ile çağdaş olduğu düşünülen yeni yapılar tespit edildi.

Dünyanın en önemli arkeolojik alanlarından birisi olarak kabul edilen Şanlıurfa’daki Göbeklitepe, Anadolu topraklarının geçmişini aydınlatmada kılavuz rolü üstlenmeye devam ediyor. Daha önce Göbeklitepe ile yaşıt Karahantepe’nin keşfi gündem olmuş ve büyük yankı uyandırmıştı.

Şimdi ise haberler Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesinden geliyor. 2018 yılından beri Gre Fılla Höyüğü’nde düzenlenen kazı çalışmalarında bugüne dek M.Ö. 7 binden günümüze tarihlenen 2.687 eser gün yüzüne çıkartılarak müzeye teslim edildi.

Kazı çalışmaları Diyarbakır Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ayşe Tuba Ökse’nin bilimsel danışmanlığında gerçekleştiriliyor.

Kazılarda Çanak-Çömleksiz Neolitik Dönem’de yaşayan toplumlara ait yaşam izlerini gösteren eserlerin yanı sıra dini ve sosyal yaşam alanları da gün yüzüne çıkartıldı.

diyarbakır Gre Fılla Höyüğü

Kazı çalışmalarında höyükte en eski yerleşimin Çanak-Çömleksiz Neolitik Dönem’de başladığı, Erken Neolitik Çağ’da ise birkaç yüz metre yakındaki Ambar Höyük ve Kendale Hecala’ya yerleşildiği tespit edildi.

Toprak altından çıkarılan ve kazı evinde toplanan eserler arkeolog, restoratör, antropolog ve sanat tarihçilerinden oluşan ekip tarafından çok ince bir çalışmayla temizlenip belgelenerek Diyarbakır Müze Müdürlüğü’ne teslim edildi.

Gre Fılla Höyüğü Birçok Özel Yapıya Ev Sahipliği Yapıyor

Prof. Dr. Ayşe Tuba Ökse, Anadolu Ajansı muhabirine verdiği demeçte günümüzden 11-12 bin sene öncesine ait bu yerleşim yerinde 4 yıldan beri sürdürdükleri kazılardaki en eski yerleşik topluluklara ait izler tespit ettiklerini kaydetti.

Ökse, 30 kişiyi aşan bir ekiple toprak altındaki tarihi eserleri açığa çıkarttıklarını söyleyerek üzerinde yapılan incelemelerin ardından tarihi eserleri envantere alınmaları için müzeye teslim ettiklerini belirtti.

Gre Fılla höyüğü kazıları diyarbakır

Kazmayı sürdürdükleri en eski yerleşimin yuvarlak planlı ilk barınakların kullanıldığı bir döneme ait olduğunu aktaran Ökse, yerleşimin daha sonra dar planlı hâle geldiğini gördüklerini belirtti.

Göbeklitepe ile Çağdaş

Ökse, yaklaşık 10 metre çapı olan 3 çukur yapının açığa çıkarıldığını söyleyerek şöyle konuştu:

“Birinde steller var ve bunlar Göbeklitepe ile çağdaş. İçlerinde çatıyı taşıyacak şekilde 4 paye bulunuyor. Eserlere göre burada belli oranda bir ritüel davranışın sergilendiğini söyleyebiliriz. Bir inançla ilgili sosyal yaşamın da bir arada bulunduğu ortak kullanım alanları olarak tanımlayabiliriz. Bunlara doğrudan tapınak demek istemiyoruz. Çünkü henüz o kadar çok veri yok elimizde. Buralar özel yapılar olarak da geçiyor. Tıpkı Göbeklitepe’deki gibi.”

Çeşitli Ritüeller Gerçekleştiriliyordu

Şimdiye dek biri Çanak Çömlek Öncesi Neolitik, diğeri de Geç Antik Çağ mezarlığı olmak üzere iki ana döneme ait kazı çalışmaları yürüttüklerini aktaran Ökse; bu alanları, çevresindeki insanların toplu hâlde sosyalleşebileceği ortak olarak kullanabileceği aynı zamanda inanç bağlamında ritüellerini de gerçekleştirdiği bölgeler olarak tanımladı.

Gre Fılla höyüğü göbeklitepe cağdaş

Ökse ayrıca şunları aktardı:

“Öğütme taşı, bileme taşı, taş balta, kesici ve delici aletler, toprak ve taş figürler, cam eserler yoğunlukla bulundu. Bu eserlerin 1023’ü teşhir edilmek üzere, 1664’ü ise yayın ve tez çalışmalarında kullanılmak üzere müzeye teslim edildi.”

Kazı ekibinde yer alan Kocaeli Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nde doktora öğrencisi Özlem Ekinbaş Can ise Fırat hattı için Göbeklitepe nasıl bir sembol hâline geldiyse Dicle hattı için de Gre Fılla’nın bölge için sembol olabileceğini ifade etti.

“Geçmişten günümüze ulaşabilmiş 11 bin yıllık yapıların bir şekilde yarına taşınması bizim görevimiz.”

Gre Fılla höyüğü göbeklitepe benzeri

Siz bu arkeolojik keşif hakkında ne düşünüyorsunuz? Yorumlarınızı Kayıp Rıhtım Forum’da bizimle paylaşabilirsiniz.

Kaynak: AA

Devrim Beyaz

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunuyum. 2016'dan beri serbest editörlük yapıyor, çeşitli internet siteleri ve dergiler için haber ve incelemeler kaleme alıyorum.

Keanu Reeves, “The Devil in the White City”nin Başrolü Olacak: Dizinin Yapımcılığı Dicaprio ve Scorsese’ye Ait

Streaming Savaşında Yeni Hamle: HBO Max ve Discovery+ Tek Çatı Altında Birleşiyor