in ,

Tarihteki İlk Beyin Ameliyatının Yapıldığı 9.500 Yıllık Kafatası ‘Canlandırılacak’

Aksaray’daki Aşıklı Höyük kazılarında keşfedilen ve tarihteki ilk beyin ameliyatının yapıldığı 9.500 yıllık kafatası canlandırılacak.

tarihin ilk beyin ameliyatı kafatası aşıklı höyük

Anadolu toprakları tarihin ilklerine ev sahipliği yapmasıyla biliniyor. Şimdi ise “tarihin ilk beyin ameliyatının yapıldığı” 9.500 yıllık bir kafatası, üç boyutlu olarak tekrar canlandırılmaya hazırlanıyor. Top tarihine geçen kalıntı, 32 yıl önce Aksaray’da bulunan Aşıklı Höyük’te keşfedilmişti.

1989 senesinde, Aksaray’da gerçekleştirilen kazılarda tarihin ilk beyin ameliyatının yapıldığı bir kafatası bulunmuştu. 25 yaşlarında bir kadına ait olduğu düşünülen kafatası, balmumu aracılığıyla gerçekleştirilecek canlandırma işleminin akabinde Aksaray Müzesi ve Aksaray Bilim Müzesi’nde tarih ve bilim meraklılarının ilgisine sunulacak.

Orta Anadolu’nun ilk köylerinden birisi olarak tarihe geçen Aksaray’ın Gülağaç ilçesinde bulunan Kızılkaya Köyü’ndeki Aşıklı Höyük, 10.400 yıllık bir geçmişe sahip. Kendisi Orta Anadolu ve Kapadokya’nın ilk köyü olarak tanınıyor. Bununla birlikte Aşıklı Höyük’ün koyun ve keçi gibi hayvanların ilk evcilleştirme denemelerine ve tarıma da ev sahipliği yaptığı biliniyor.

Tarihin İlk Beyin Ameliyatı ile Anılan Kafatası Üzerindeki Çalışmalar Sürüyor

Aşıklı Höyük kazılarında yaklaşık 30 sene önce orta çıkartılan kafatası, bir canlandırma projesinin odağı oldu. Aksaray Müzesi Müdürü Yusuf Altın, kafatasının sahibi olan kadının ameliyattan sonra 10 gün daha yaşadığını ifade ediyor.

tarihin ilk beyin ameliyatı aşıklı höyük

Etlendirme projesine başladıklarını kaydeden Altın sözlerine şu şekilde devam ediyor:

“Kafatasında yapılan çalışmalardan, kadının işlemin ardından 10 gün kadar yaşadığı bilim insanlarınca saptandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınan iznin ardından Aksaray Belediyesi, Aksaray Müzesi’nde sergilenen kafatasında etlendirme projesi başlattı. Kafatasının üç boyutlu taramasını yaptırdık. Bunlardan iki tane yapılacak ve Aksaray Bilim Merkezi ile müzemizde sergilenecek. İşlemleri Almanya’da yaptırıyoruz. Bittikten sonra getirerek vatandaşlarımıza sunacağız. 9 bin 500 yıl önceki 25 yaşlarındaki bir kadını canlandıracağız ve ziyaretçilerimize göstereceğiz. Canlandırma işlemi balmumu şeklinde olacak.”

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Öncesi Arkeolojisi Bölümü Öğretim Üyesi ve Aşıklı Höyük Kazı Başkanı Prof. Dr. Mihriban Özbaşaran da Aşıklı Höyük kazı çalışmalarına dair gelişmeleri şöyle aktarıyor:

“Bugün Orta Anadolu’daki yaşam biçimini düşünecek olursak, tarım ve hayvancı bir özellik var. Bu durumun en eskisini yani ilk tarım ve hayvancılıkla uğraşan insanları burada görüyoruz. MÖ 8400’lerde başlıyor ilk yerleşme. İlk köy yerleşmesi, ilk tarım denemeleri, ilk koyun ve keçinin evcilleştirildiği yer olarak Aşıklı Höyük’ü biliyoruz.”

aşıklı höyük aksaray

Tıp Tarihi Hakkında Önemli Detay

Bütün bu ilkler ile beraber, 25 yaşında bir kadının kafatasına yapılan cerrahi operasyona dikkat çeken Özbaşaran, ifadesine şöyle devam ediyor:

“Hacettepe Üniversitesi’ndeki incelemelerde bu kafatasının özellikle delindiği, çok hassas bir şekilde işlem yapıldığı ortaya çıkarıldı. Bunun obsidyen deliciler kullanılarak yapılan bir ameliyat olduğu tespit edildi. Bu delik olduktan sonra kafatasındaki hücrelerde yenilenme var. Yani kadının en azından bir süre daha yaşadığı anlaşılıyor. Aşıklı Höyük’ün tıp tarihi açısından önemi çok büyük. Kafatasıyla ilgili yeni bir çalışma yürütülüyor. Onu üç boyutlu olarak canlandıracağız. Biz de Aşıklı kadınıyla tanışacağız. O bakımdan çok heyecanlıyız.”

Daha önce de 3.000 yıllık bir mumyanın sesi, dijital ortamda canlandırılarak taklit edilmişti.

Siz bu yeniden canlandırma hakkında ne düşünüyorsunuz? Geçmişin izlerinin teknoloji yardımıyla daha çarpıcı şekilde sürülmesi sizleri de heyecanlandırılıyor mu? Yorumlarınızı Kayıp Rıhtım Forum’da bizimle paylaşabilirsiniz.

Kaynak: AA

Oyla!

Devrim Beyaz

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunuyum. 2016'dan beri serbest editörlük yapıyor, çeşitli internet siteleri ve dergiler için haber ve incelemeler kaleme alıyorum.

Mamoru Hosoda anime öneri belle mirai no mirai

Belle ve Mirai no Mirai’nin Yönetmeni Mamoru Hosoda’nın Önerdiği 5 Anime

spencer fragmanı kristen steawart

Kristen Stewart’ın Prenses Diana’yı Canlandırdığı “Spencer” Filminden İlk Tanıtım