in

Bilim İnsanları, Yapay Zekâya Öğrendiklerini Unutmaması için “Uyumayı” Öğretti

Yapay zekâ uyumayı öğrendi. Bilim insanları, yapay zekânın öğrendiklerini unutmadan yeni bir görev için eğitmenin yolunu keşfetti.

Yapay zekâ uyku eğitimi

Yapay zekâ uyku eğitimi ile artık birden fazla görev için programlanabilecek. Yalnızca bir görevde iyi olan ve sonrasında başka bir şey öğrendiklerinde bildikleri her şeyi unutan yapay zekâların, bir tür yapay uyku ile bildiklerini unutmamasının önüne geçilebileceği keşfedildi.

Yaşamın en temel unsurlarından biri uykudur. Yaşayan tüm canlıların belli bir süre uyuması gerekir. Uykusuz kalan insanların unutkan olduğu, halüsinasyon görmeye başladığı ve hatta çeşitli fiziksel ve psikolojik sorunlar yaşadığı biliniyor. Şimdi ise, hiçbir zaman uyku gibi bir problemlerinin olmadığını düşündüğümüz yapay zekânın da, aslında elinden gelenin daha fazlasını yapması adına uykuya ihtiyacı olduğu keşfedildi.

Birçok yapay zekâ, yalnızca bir dizi iyi tanımlanmış görevde ustalaşabilir. Eğer yeni bir bilgi edinmek isterlerse, daha önce öğrendikleri her şeyi unutmaları gerekir. Ancak şimdi, PLOS Hesaplamalı Biyoloji dergisinde yayımlanan yeni araştırma ile gelecekteki yapay zekâların bu konuda önemli bir gelişim gösterebileceğini öne sürüyor.

Çalışmanın ortak yazarlarından ve Çek Bilimler Akademisi Bilgisayar Bilimleri Enstitüsü’nde araştırma görevlisi olan Pavel Sanda, “Yaşam boyu öğrenme olarak adlandırılan sistemler geliştirmek istiyorsanız  önemli bir sorun ortaya çıkıyor,” diyor ve devam ediyor:

“Doğru bir şekilde eğitildikten sonra, yapay zekâya tamamen yeni bir görev öğretmek çok zor. Eğer yeni görevle eğitmeyi başarsanız bile, bu durum eski hafızaya zarar vermeniz anlamına gelir.”

Yapay zekâ uyku eğitimi

Sanda, nöro dünyasında böyle bir aktiviteye “yıkıcı unutma” dendiğini açıkladı. Bu durumun yalnızca “hafıza konsolidasyonu” adı verilen bir şeyle çözülebilecek bir sorun olduğunu ve sürecin genellikle REM uykusu sırasında meydana gelen kısa süreli anıları uzun süreli anılara dönüştürmeye yardımcı olan bir yöntem ile çözüldüğünü söyledi.

Yapay Zekâ Uyku Eğitimi Sonrası İlk Görevindeki Bilgileri Hatırlayabildi

Pavel Sanda ve çalışma arkadaşları, bu durumun önüne geçmek için, insan beyninin yapısına benzeyen birbirine bağlı bir yapay nöron ağı olan sivri uçlu bir sinir ağını eğitti. Bunu da, eğitim periyotlarını uyku benzeri periyotlarla serpiştirerek başardılar.

Araştırmacılar, ağın yapay nöronlarını gürültülü bir düzende aktive ederek sinir ağındaki uykuyu simüle ettiler. Ayrıca uykudan ilham alan gürültünün eğitim seansları sırasında nöron ateşleme modeliyle kabaca eşleşmesini sağladılar. Bu durum, her iki görevden öğrenilen bağlantıları tekrar oynatma ve güçlendirmenin bir yolu oldu.

Ekip önce sinir ağını ilk görevde, ardından ikinci görevde eğitmeyi denedi ve sonrasında sonuna bir uyku periyodu ekledi. Ancak bu dizinin, ilk görevden öğrenilen sinir ağı bağlantılarını hâlâ sildiğini fark ettiler. Bunun yerine, ağın biyolojik uykuyu taklit etmesini sağlayarak diğer bir deneye başladılar. Yapay zekâ ikinci görevi öğrenirken aralara kısa uyku fazları serpiştirildi. Böylece beklenen oldu ve yapay zekânın ilk görevdeki bağlantıları nasıl gerçekleştirdiğini hatırlayabildiği fark edildi.

Bilim İnsanları, Yapay Zekâya Öğrendiklerini Unutmaması için "Uyumayı" Öğretti

Deney sonrası konuşan Sanda, “Çok basit ilkelerin o kadar basit olmayan etkiler üretebileceğinin bir başka güzel göstergesi. Gerçek uykudan ilham aldık, ancak model çok daha basit,” şeklinde konuştu.

Sizler bu deney konusunda neler düşünüyorsunuz? Git gide insanlara benzeyen bu tür yazılımların önümüzdeki 10 yılda nasıl bir mesafe kat edeceğini düşünüyorsunuz? Yorumlarınızı Kayıp Rıhtım Forum üzerinden bizlerle paylaşabilir, ayrıca tüm içeriklerimizden anında haberdar olmak adına bizi Google Haberler üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: New Scientist

Hakan Tunç

Kocaeli Üniversitesi'nden mezun. Kitap okumayı, film izlemeyi ve özellikle animeleri çok sever.

5 Yorum BULUNUYOR


  1. Avatar for alper alper dedi ki:

    “Tüm bunlar daha önce oldu ve tekrar olacak.”

    Heh işte… Her şey buna benzer bir şekilde Kobol da böyle başladı ve sonrasında 13 kabile Kobol felaketinden kaçıp kendilerine yeni yurtlar buldular. İnsanlar 12 farklı gezegende 12 koloni olarak yerleştiler. Amma velakin gel gör ki olaylar sil baştan bir kez daha tekrarlanmaya başladı.

    Kobol felaketini unutan insanlar bir kez daha Kobol’da olan ataları gibi yapay zekayı yeniden yarattılar ve Centurionları ürettiler. Unutulan Kobol artık bir masal değil gerçekti.

    Zamanla binlerce yıl içerisinde 12 koloni ve Centırion’lar arasında çelişkiler arttı ve çatışmalar başladı. Sonrasında 12 koloni ve Centurionlar arasında. 1. Cylon savaşı başlamış oldu.

    Bu arada Kobol’dan kaçan 13. koloni olan insansı Cylonlarda Kobol döngüsünü bir benzerini yaşıyorlar ve kıyametten kurtulan “son beşli” 12. koloniyi uyarmak için geriye doğru takip ederek 2000 yıllık bir yolculuktan sonra 12 koloniyi buluyorlar fakat 12 koloniyi bulduklarında çok geç kaldıklarını görüyorlar.

    “Son Beşli” Cylonlar ile İnsanlar arasında bir ateşkes sağlıyorlar Centurionlara yeniden diriliş teknolojisini veriyorlar, beşlinin hafızası siliniyor ve 12 koloniye yerleşiyorlar vs vs…

    Bu arada Cylonlar da yeni yedi insansı model geliştiriyorlar.

    40 yıllık bir sessizlikten sonra 12 koloni 2. Cylon savaşı ile neredeyse tamamen yok ediliyor. Yaklaşık 50 bin insan Cylon takibinde 12 kolonden kaçmayı başarıyor ve böylece bir yandan da destansı bir yolculuk başlıyor.

    Bu kaçma kovalama 13. koloniyi arama olayları esnasında 7’li arasında “insanları kendi hallerine bırakalım” diye özetleyebileceğim nedenlerle bir iç savaş çıkıyor.

    Cylonlar üremeyi öğrenmek için İnsan baba ve Cylon anneden doğma Hera’yı ele geçirip incelemek için çok uğraşıyorlar fakat artık 7’li bir bütün değil ve kendi aralarında da bir iç savaş var. Gerçi beşli de öyle ama neyse uzatmayayım sonunda daha önceki felakette insansı Cylonların yerleştiği Earth isimli gezegeni buluyorlar.

    İşte biz bugün bu dünyada yaşayan tüm insanlar insan baba ve Cylon anneden dogan Hera’nın çocuklarıyız ve yapay zekayı geliştirmeye devam edersek Kobol’un ve 12 Koloninin başına gelenlerin aynısını bir kez daha yaşayacağız.

    :slight_smile: :slight_smile:

  2. Avatar for SJack SJack dedi ki:

    Harika bir diziydi. Bir ara tekrardan izlemek gerek.

    Yapay zeka ve robotik alandaki birçok gelişme okuduğumuz bilimkurgu romanlarına ve öykülerine adım adım yaklaşıyor açıkçası.

  3. Avatar for alper alper dedi ki:

    Dizi, film, mini dizileri, yan dizileri ve hatta hiç beğenilmeyen Caprica ile birlite bence yapılmış en iyi bilim kurgu dizi - film hikayesiydi.

    Kaç yıl oldu izleyeli ama hala aklıma geldikçe Gaius Baltar 'a küfürler ediyorum. :slight_smile:

  4. Avatar for nefarrias_bredd nefarrias_bredd dedi ki:

    Hocalarım yapay zeka ıslak battaniyeniz yine geldi. :roll_eyes:

    Makalenin aslına bir göz gezdirdim. Bu seferkinde gerçekten işe yarar bir teknik geliştirmiş bu arada abiler/ablalar (bilemedim). Ama adamların asıl çözdükleri problem özetle şu:

    Birden fazla amaç için eğitilen yapay sinir ağları her seferinde ne için eğittiyseniz onu çok iyi yapıyor, eski öğrettiğiniz şeylerde kötüleşiyor. Bundan kaçınmak için yeni amaçlar için eğitirken arada eski amacı ve eski datayı da arada bir gösteriyorsunuz. Bu bilinen bir teknikti (ben bile biliyordum en azından).

    Ama burda bariz bir sıkıntı var: eğitim için kullanılan bütün datayı (ya da tüm datayı temsil etmeye yetecek bir kısmını) sürekli elde tutmak zorundasınız. Adamlar/kadınlar da demiş ki beyin aynı problemi nasıl çözüyor, uykuda kendi kendini uyarıp bazı kısımları kendi kendine aktif tutuyor. Aynısını biz de yaparsak datanın tümünü sürekli tutmak zorunda kalmayız. Bunun için bir metot geliştiriyorlar. Olay bu gibi hocalarım.

    Beklediğimden daha iyi çıktı valla bu sefer :roll_eyes:.

  5. Avatar for Bagatur Bagatur dedi ki:

    Yapay zekaya unutmayı kim öğretti? Ya da unutmanın tanımına uygun şekilde davranmayı? Aynı zaafları taşıyacaksak bütün bunların anlamı ne? Hayır bir de unutma problemi için benim doğal zekamda çok da verim alamadığım uykuyu öğretiyorlar.

Söyleyeceklerin mi var? Forum'a gelip sohbete katıl.

Sylvester Stallone - Arnold Schwarzenegger rekabet

Sylvester Stallone, Altın Çağlarında Arnold Schwarzenegger ile Giriştikleri Rekabeti Anlattı: “Bana Tuzak Kurdu”

Elijah Wood, Daniel Radcliffe ile Aynı Filmde Yer Alabilir

Elijah Wood, Daniel Radcliffe ile Aynı Filmde Oynamak İstediğini Söyledi