Gece Yarısı Güneşi Twilight

Netflix Türkiye ve RTÜK Gerginliği: İpler Kopma Noktasına Yaklaşıyor

Netflix Türkiye ve RTÜK gerginliği sürüyor. Netflix, sansür kararı sonrası Şimdiki Aklım Olsaydı dizisinin çekimlerini iptal etti.

Dünyanın en popüler dijital yayın servislerinden Netflix, Türkiye’den çekilecek mi? Son günlerde yaşanan olaylar akıllara bu endişe verici soruyu getiriyor. RTÜK’ün geçen yıl yürürlüğe giren dijital platformların denetlenmesi hakkı ile Netflix Türkiye dahil pek çok mecra denetim altına alınmıştı. Kanalın yeni dizilerinden Şimdiki Aklım Olsaydı, set gününden bir gün önce Netflix tarafından iptal edildi. Sebebin ise RTÜK’ün sansür uygulaması olduğu söyleniyor.

Netflix Türkiye ve RTÜK arasındaki ilişkinin nasıl olacağı, denetlemenin neleri kapsayacağı ilgili kanun yürürlüğe girdiğinden beri tartışma konusu olmuştu. Platformun temsilcileri Türkiye için, hiçbir problemin çıkmayacağını garanti ederken, “Biz Suudi Arabistan’da varız, Pakistan’da varız. Yani oralarda sorun çıkmayacak da Türkiye’de mi çıkacak?” şeklinde net açıklamalarda bulunmuştu.

Fakat görünen o ki işler söylendiği kadar rahat gelişmedi. Netflix Türkiye’nin üçüncü yerli yapımı Aşk 101 (Love 101) içerdiği iddia edilen eşcinsel karakter nedeniyle kamuoyunda bazı kesimler tarafından protesto edildi. RTÜK, de gözümüz üzerinde açıklaması yaptı. Bu sırada, dizi henüz yayına bile girmemişti. Ancak oluşturulan yapay gündem dizideki Osman karakterinin cinsel yöneliminin sorgulanmasına neden oldu. Kanal, iddiaları doğrudan yalanlamasa da çok fazla yanlış bilginin paylaşıldığını teyit etti. Sonrasında ise AKP Genel Başkan Yardımcısı Mahir Ünal’ın kafa karıştıran açıklamaları geldi. Ünal, eşcinsel bir karaktere öncesinden müdahale ederek bu duruma izin vermediklerinin altını çizmişti.

Aşk 101 Osman Eşcinsel Karakter

Gündemin Aşk 101 olması nedeniyle tüm kamuoyu haberleri buna göre okudu ve dizinin sansüre uğradığına kanaat getirdi. Yaşanan son gelişmeler, ilgili açıklamanın Aşk 101’i değil Şimdiki Aklım Olsaydı dizisini işaret etmeye başladı. Çağan Irmak ve Umut Aral tarafından yönetilmesi planlanan Ay Yapım imzalı dizi Netflix dizisi, sete giremeden kanal tarafından durduruldu.

GÖZ ATIN  The Witcher Serisi 7. Kitap "Gölün Hanımı" ile Döngüyü Tamamlıyor

Henüz Çekimine Başlanmamış Şimdiki Aklım Olsaydı Dizisi Neden İptal Edildi?

Netflix Türkiye’nin 2021 yılında izleyicilerle buluşturmayı planladığı Şimdiki Aklım Olsaydı, kadrosunda Özge Özpirinçci, Birkan Sokullu ve Burak Yamantürk gibi isimleri barındırıyordu.

Dizinin yaratıcısı Ece Yörenç, Altyazı Fasikül’e yaptığı açıklamada, “Bir gey karakter nedeniyle dizinin çekimlerine izin verilmediğini ve bunun ilerisi için çok korkutucu” olduğunu ifade etti. Yörenç ayrıca basında çıkan haberleri yalanlayarak söz konusu çiftin bir sevişme sahnesine sahip olmadığını, hatta çift arasında fiziksel bir temasın dahi bulunmadığını belirtti.

Peki iş nasıl bu noktaya geliyor? Netflix, protokol gereği Kültür ve Turizm Bakanlığı’na Yabancı Yapımlar İçin Çekim İzni’ne başvuruyor. Bu izin, Türkiye’de çekim yapmak isteyen tüm yabancı yapımların, izin için senaryolarını bakanlığına göndermelerini kapsıyor.

Neticede Netflix bu izni alamıyor. Bakanlık, konuya dair herhangi bir gerekçe göstermiyor. Dizinin yaratıcısı ise senaryoda değişiklik yaparak eşcinsel karakteri yapımdan çekiyor. Dizi, sonrasında çekim iznini alabiliyor.

Netflix Türkiye RTÜK

Prodüksiyonun başlaması için tüm hazırlıklar tamamlanıyor. Setten hemen önce ise RTÜK ve Netflix görevlileri bir görüşme yapıyor. Görüşmenin sonunda Netflix diziyi iptal ettiğini söylüyor.

Dizinin yaratıcısı olan Ece Yörenç, kanalın bu kararını, “Şirketin sonraki projelerini de düşünerek orijinal senaryoda değişiklik yapılmasının kendi prensiplerine aykırı olduğuna kanaat getirdiği,” şeklinde yorumluyor.

Netflix, çekilmemiş 8 bölüm için yapımın bütün çalışmalarına ödeme yapmaya karar veriyor. Ancak iptal kararının henüz Netflix tarafından resmi olarak duyurulmadığını da ifade edelim.

Yönetmelik Ne Diyor?

Yürürlüğe girdikten sonra çokça gündem olan Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelik, dijital platformların denetlenmesinin önünü açıyor. Ancak bu denetim, henüz çekilmemiş bir yapımın senaryosunun değiştirilmesini kapsamıyor. Haliyle işlerin bu noktaya gelmesi son derece tuhaf. Çünkü platform, isteseydi diziyi Ay Yapım’a yaptırıp daha sonra satın alabilirdi. Bu durumda bakanlığın senaryoyu denetlemesine gerek kalmazdı.

GÖZ ATIN  Black Mirror 5. Sezon Bölüm İsimleri ve Fragmanları Yayınlandı

Netflix, her ne kadar ülkeden ülkeye içeriklerinin yayını konusunda kimi değişiklikleri kabul etse de (bazı bölümleri yayından kaldırmak, bazı yapımları o ülkede erişime açmamak, yapımlarının fragmanlarını farklı şekilde kurgulamak gibi) çekilmemiş bir projesinin müdahale ile karşılaşması onlar için de yeni bir deneyim oldu.

Netflix Türkiye Projelerinin Akıbeti Ne Olacak?

Henüz onaylanmayan bazı söylentiler, Netflix’in şu anda çekime hazırlanan Atiye 3. sezon ve yeni projesi Kulüp’ün prodüksiyonları dışındaki yapımlarını askıya aldığını söylüyor. Bu restleşmenin sonucunda platform, halihazırda ön çalışmaları süren diğer yapımlarını tamamen iptal edecek mi, bunu zaman gösterecek.

Atiye 3. Sezon

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen günlerde sosyal medya mecralarının denetim altına alınması gerektiğini belirtmiş, şirketlerin ülkede temsilcilikler kurup hukuki ve mali sorumluluklar üstlenmesi gerektiğine yönelik bazı açıklamalarda bulunmuştu. Erdoğan’ın, Twitter gibi sosyal medyalardan bahsederken sözü Netflix’e de getirmesi ise şaşkınlık konusu olmuştu.

Netflix’in dizi sektöründeki çalışma şartlarını iyileştirmesi, bazı kesimlerin televizyonda yer alan yapımlara olan bakışını değiştirmesi ve pek çok popüler projenin dijital mecralarda da yer bulabileceğini kanıtlaması; akıllara televizyon kanallarının da Netflix’e karşı cephe alabileceğini getiriyor.

İktidarın ve dolayısıyla RTÜK’ün hamlelerindeki amaç, yılda milyonlarca dolar vergi ödeyen Netflix’i kültürel açıdan kontrol altına almak mı, yoksa platformun mali yükümlülüklerini yeniden gözden geçirmesini mi sağlamak olduğunu ise hep birlikte göreceğiz.

İhtimaller neyi gösterirse göstersin sansürün her türlüsünün, toplumu daha fazla kutuplaştırmaktan öteye geçemeyeceği aşikâr. Yaşanan son gelişmeleri siz nasıl yorumluyorsunuz? Görüşlerinizi Kayıp Rıhtım Forum’da bizimle paylaşabilirsiniz.

* * *

* Netflix ve Hükûmetlerin Savaşı: İşte Yayından Kaldırılan Yapımlar

Kaynaklar: Altyazı, Tv100

antares




Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunuyum. 2016'dan beri serbest editörlük yapıyor, çeşitli internet siteleri ve dergiler için haber ve incelemeler kaleme alıyorum.

Netflix Türkiye ve RTÜK Gerginliği: İpler Kopma Noktasına Yaklaşıyor için 15 yorum

  1. Mazotci dedi ki:

    Kullanmıyorumdum zaten kapansın bencede.


  2. fox dedi ki:

    Fakat görünen o ki işler söylendiği kadar rahat gelişmedi. Netflix Türkiye ’nin üçüncü yerli yapımı Aşk 101 (Love 101) içerdiği iddia edilen eşcinsel karakter nedeniyle kamuoyunda bazı kesimler tarafından protesto edildi. RTÜK, de gözümüz üzerinde açıklaması yaptı. Bu sırada, dizi henüz yayına bile girmemişti. Ancak oluşturulan yapay gündem dizideki Osman karakterinin cinsel yöneliminin sorgulanmasına neden oldu. Kanal, iddiaları doğrudan yalanlamasa da çok fazla yanlış bilginin paylaşıldığını teyit etti. Sonrasında ise AKP Genel Başkan Yardımcısı Mahir Ünal ’ın kafa karıştıran açıklamaları geldi. Ünal, eşcinsel bir karaktere öncesinden müdahale ederek bu duruma izin vermediklerinin altını çizmişti.

    Netflix’e TV muamelesi yapılmasını anlamak mümkün değil. Devletin TV üzerinde denetim yapmasının mantığı TV kanallarının kamuya açık yayın yapması. Netflix kamuya açık yayın yapmıyor, ücretini ödeyerek izlenebiliyor.

    Halen var mı bilmiyorum ancak eskiden CINE5, Digitürk gibi ücretli yayın yapan platformlarda “yetişkinlere yönelik” yayın yapan kanallar dahi vardı.

    Genelevlere ruhsatın devlet tarafından verildiği, kapısında devlet polisinin olduğu bir ülkedeyiz.

    Sanatçıların davetli olduğu neredeyse her organizasyonda Bülent Ersoy devleti yönetenlerin masasında oturuyor. Zeki Müren de cinsel kimliği bilinerek tüm ülkenin sevgilisi oldu.

    İsim isim yazmaya gerek yok, milyonlarca takipçisi olan ve eşcinsel olduğunu saklamayan çok sayıda sosyal medya fenomeni var. Yine ismini yazmaya gerek yok merak eden araştırıp bulabilir, “gay tinderi” şeklinde ararsanız çok rahat bir şekilde bulabilirsiniz uygulamanın ismini. Merak edip girip bakarsanız kendi mahallenizde hatta sokağınızda bile ne kadar çok escinsel insan olduğuna şaşırırsınız muhtemelen, uygulamada mesafe gösteriyor çünkü ve uygulamanın en çok kullanıldığı ülkelerden birisi bizim ülkemiz.

    Türkiyede eşcinsellik öyle “azgın azınlık” veya “binde birlik marjinal kitle” vs. denilebilecek bir şey değil. Gayet ana akım olan üniversitelerde lgbti+ dayanışma grupları vs. olan bir yönelim.

    Siyasete alet etmedikleri bir şey kalmayacak.

    İşsizlik, ekonomik kriz konuşulmasın diye daha ne kadar çirkinleşebilecekler çok merak ediyorum.

    “Ayasofya açılmasın” şeklinde bir tepki gelmedi muhalefetten ve kutuplaşma olmadı doğal olarak. Şimdi de yeni bir suni gündem maddesi bulundu hızlıca.

    İnsanları birbirine karşı kutuplaştırarak, düşmanlaştırarak siyasi çıkar elde etmeyi planlayanların sonu gelir umarım en kısa sürede.


  3. Cimento dedi ki:

    Ülkenin bütün dertlerini çözdüler de sıra dizilerdeki eşcinsellere geldi. Çıldırmamak elde değil.


  4. Öteki Sinema’nın kurucularından Murat Tolga Şen’e göre, durum çıkar çatışmalarıyla alakalı. Ahlak kısmı, asıl amaçları gizlemek için paravan.


  5. Vector dedi ki:

    Eşcinsel veya değil, o tartışmaya girmek istemiyorum. Şu son günler oldukça hassas geçiyor zaten. Ancak aklımı karıştıran bir durum var:

    Türk aile değerleri nelerdir?(Bu değerleri, örneğin misafirperverlik, kötü günde birbirinin yanında olma, komşu kültürü, hangi dizi yansıtıyor?) Türk halkı kendi tarihine karşı bilinçlendirilecekse bazı tarihi diziler bu görevi layıkıyla yerine getirmekte midir? (Üzülerek ve kendimden utanarak söylüyorum ki tarih okumayı sevmeyen bir genç olarak Kanuni Sultan Süleyman hakkında bir bilgim olmasa dahi onu Hürrem Sultan üzerinden götürmeleri beni rahatsız etmişti.) Türk halkının ahlak ölçütü nelerdir, bu gelenekler sosyolojik açıdan inceleniyor mudur bilgililer tarafından? Netflix gençlerin beynini yıkıyor, onları tarihlerinden uzaklaştırıyor mu?

    Önce bunları düşünelim. Kanuni ile alakalı bir diziden halkın aklında sadece Hürrem kalıyorsa o işte bir sıkıntı vardır. Dizi içindeki tarihi saptırılmaları Osmanlı tarihi hakkında bilgili forumdaşlarımız görmüşlerdir. Kendi tarihinden uzaklaşan genç, kendi isteğiyle uzaklaşmaz. Öğretmen değilim ancak “Ankara Savaşı şu yılda yapıldı.” demekle tarih nasıl sevdirilir, akıl yürütme bunun neresinde? Nerede bizim kültürümüz, nerede geleneklerimiz? Genç okulda öğrenmediyse kendisi öğrenmelidir, siz de haklısınız fakat bu iş sevmekle olur, merakla olur. Tarihimizin her bir parçasını kocaman bir resim olarak görmekle olur. Gelenekler de tarihimizin birer parçası. Tarihe bakan kişi kendi portresini bile çıkarır ortaya belki.

    Değerler, gökten zembille inmez. Eğitim, ailede başlar. “Bu gençler de çok yeaah” demekle sorun çözülmez. Nasıl ki ben, aklımın yettiği yere kafa yoruyorum, sizi de (sözüm meclisten dışarı) yormaya davet ediyorum. İnsanların yaşadıklarına bakarak hangi değer bozulmuş, toplum “ahlakına” ne olmuş, fikir sahibi olunabilir.

    Bu yazıma neler ekleyebilirim, bilmiyorum. Gençler olarak gittiğimiz bir yol, ait olduğumuz bir yer yok gibi sanki. Bu çok tehlikelidir işte, “Sevmeyen gitsin” düşüncesiyle çözülebilecek bir mesele değil. Benim derdim gençlerle, yani akranlarımla. Benden büyük abilerim, ablalarım, teyzelerim, amcalarım da kendi akranlarına göre akıl yürütmeliler. Bilmediğim konular hakkında konuşmak istemem.

    Netflix açısında değerlendirmesem de az çok bağlantılı değil midir?


Netflix Türkiye ve RTÜK Gerginliği: İpler Kopma Noktasına Yaklaşıyor

Netflix Türkiye ve RTÜK gerginliği sürüyor. Netflix, sansür kararı sonrası Şimdiki Aklım Olsaydı dizisinin çekimlerini iptal etti.

Başa dönün