in

Kur Krizi Sonrası Kitap Fiyatları Yükselmeye Devam Ediyor: “30 TL’lik Kitap, 80 TL’ye Çıkacak”

Kitap fiyatları hız kesmeden yükselmeye devam ediyor. Türk lirasının döviz karşısında değer kaybetmesi yayıncılık sektörünü ciddi bir açmaza sürükledi.

kitap fiyatları

Kitap fiyatları zamlanmayı sürdürüyor. Türk lirasının özellikle dolar ve avro karşısında kaybettiği değer, yayıncılık dünyasını ciddi anlamda zora soktu. Yayıncılar, 30 TL’lik kitabın etiket fiyatını 80 TL’ye çıkartmak durumunda kaldıklarını aktarıyor.

Türkiye ekonomisi çalkantılı günler geçirmeye devam ediyor. 2018’deki Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişten sonra Türk lirası önlenemez bir şekilde değer kaybediyor. Aynı yıl yayınevlerine sorduğumuz, “Yayıncılığın geleceği ne olacak?” sorusunun üzerinden TL neredeyse üç kat daha değer kaybetti. Bütün kalemleri dolar ve avro üzerinden hesaplanan yayıncılık sektörü ise özellikle son birkaç haftada yaşanan değer kaybının ardından büyük zamlar yapmak durumunda kaldı. Kimileri ise yayını durdurduğunu açıkladı.

Kırmızı Kedi Yayınevi’nin sahibi Haluk Hepkon BBC Türkçe’den Burak Abatay’a verdiği demeçte şu ifadeleri kullandı:

“Şu an 20-30 TL olan bir kitabın satış fiyatını 70-80 TL’ye çıkaracağız. Bunu kâr etmek için değil, zarar etmemek için yapacağız.”

Kitap Fiyatları Artmaya Devam Edecek – Yayınevleri ve Dergiler Endişeli

Sosyal bilimler odaklı eserler yayımlayan Heretik Yayıncılık da kur artışı, kâğıt maliyetlerindeki olağanüstü artış, üretim sürecindeki bütün aşamaların peşin olarak işlemeye başlaması, kapak kağıdının olmaması nedenleriyle baskısı biten kitaplarını yeniden basmayacağını kaydetti.

Dergah Yayınları sahibi Asım Onur Erverdi de sürecin sürdürülebilir olmaktan çok uzak olduğunu aktardı:

“Diyelim ki 10 TL’ye bir kitap sattık. Maliyetleriniz 6 TL idi. Maliyetlerimiz 10 TL oldu. Ama ürettiğiniz 10 TL’lik kitabın gelirini de siz 6 ay sonra tahsil edeceksiniz. Bu büyük bir finansman krizidir yayınevleri için. Bu sürdürülemezdir. Sattığı ürünü yerine koyamama ihtimalini doğurur.”

kitap fiyatları kriz

Yayıncılar Kooperatifi (YAYKOOP) Yönetim Kurulu Başkanı ve Tekin Yayınevi Genel Yayın Yönetmeni Elif Akkaya da fiyat artışının kaçınılmaz olduğunu belirtenler arasında. Akkaya, okurların alım güçlerinin düştüğünün de farkında olduklarını; buradan doğacak daralmanın ise iflasları beraberinde getireceğini kaydediyor. En büyük zararı ise küçük ve orta ölçekli yayınevleri görecek. Öte yandan “tükenen” kitapların yerine yenisini koymak da artık çok güç olacak.

Ketebe Yayınları’nın yayın yönetmeni Furkan Çalışkan, büyük yayıncıların kimi tavizlerle bu süreci atlatabileceğini ancak yılda 10 civarında kitap basan yayıncıların işlerini devam ettirebilmelerinin çok güç olduğunu aktarıyor.

Vergiler ve Stok Maliyetler Krizi Büyütüyor

Agora Kitaplığı’ndan Osman Akınhay, artık 2.000’den fazla satış yapan bir kitabın bile yayınevine kâr getiremeyeceğini belirtiyor. Bununla birlikte stok maliyeti ve vergilere dair şunları ifade ediyor:

“Stok maliyeti ve yüzde 25’lik kurumlar vergisi önemli bir şey. Diyelim ki bin adet kitap basıyorsunuz ve 500 adetini de dağıtıyorsunuz. Maliye bunun kurumlar vergisini, bastığınız tüm kitabı nasıl olsa satacaksınız diyerek sizden geçici peşin vergi olarak alıyor. Satmadığınız kitabın vergisini ödüyorsunuz. Ayrıca dağıtmadığınız kitabı da stokluyorsunuz.”

Notos Kitap’ın yayın yönetmeni Semih Gümüş, maliyetlerdeki hızlı yükselişi şöyle aktarıyor:

“Şimdi içine sokulduğumuz bu ekonomi-politikanın dövizde neden olduğu olağanüstü artıştan sonra, maliyetlerimiz bir ayda yüzde 70 dolayında arttı. Notos’un 89. sayısının kâğıdının tonu 800 Euro idi, 90. sayısının kâğıdı –eğer gene artmazsa– 1.350 Euro.

“Yani bir anda yüzde 70 arttı. TL’nin olağanüstü değer kaybetmesi yanında, Avrupa’daki kâğıt üreticilerinin üretimi kısması, Türkiye’ye gelen konteynerlerin fiyatının inanılmaz artışı, Türkiye’ye verilen kâğıt miktarındaki kısıtlama gibi nedenler de fiyatların roketlenmesine yol açtı.”

Çözüm Önerileri

Yayıncılar Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Elif Akkaya’nın sunduğu çözüm önerileri ise şu şekilde:

  • Dövizin yükselmesine neden olan iktisadi politikalardan acilen geri dönülmesi.
  • Kültür hayatımızın devamlılığını sağlamak üzere devletin kâğıt ithalini devlet eliyle yapmak dâhil çok çeşitli sübvanse kanallarını oluşturması.
  • Bugün kâğıt ithalinde uygulanan; kitap kâğıdında yüzde 8, Bristol’de yüzde 18 KDV uygulamasının acilen sıfırlanması.
  • Kâğıt ithalinde Gümrük Birliği’nden kaynaklanan imtiyazların AB dışındaki ülkelerden yapılan ithalata da uygulanmasıdır.

Haluk Hepkon, bu krizi aşabilmek için Türkiye’nin hammadde üretimine başlaması gerektiğini öne sürüyor. Dergah Yayınları’ndan Onur Asım Erverdi ise yalnızca kâğıt fabrikası değil, selüloz üretimine de geçilmesi gerektiğini vurguluyor.

rus yayıncılar kağıt krizi

Erverdi ayrıca il, ilçe ve üniversite kütüphanelerinin düzenli kitap alışı yapmaları konusunda teşvikte bulunulması gerektiğini düşünüyor.

Furkan Çalışkan da okurun lehine bir düzenleme yapılmasının şart olduğunu kaydediyor:

“Kafa kafaya verip kitapçılar, kitapçı zincirler, yayıncılar, bakanlık bir masaya oturmalı. Ama aktörler bir araya gelemiyor. İki aktör varsa, üçüncüsü yok. Sabit fiyat yasasından bahsediliyor ama biz bilgi almadık, detaylarını bilmiyoruz. İndirimler nasıl düzenlenecek bilmiyoruz. Kitapta KDV yok ama bunun bile başarılı olup olmadığını değerlendiremedik. Bu sektörel de bir sorun.”

Siz yaşanan bu krize dair neler düşünüyorsunuz? Yorumlarınızı Kayıp Rıhtım Forum’da bizimle paylaşabilirsiniz.

Kaynak: BBC Türkçe, Bianet

Oyla!

Devrim Beyaz

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunuyum. 2016'dan beri serbest editörlük yapıyor, çeşitli internet siteleri ve dergiler için haber ve incelemeler kaleme alıyorum.

3 Yorum BULUNUYOR


  1. Avatar for yunusemre yunusemre dedi ki:

    Ben hep elli liralık kitap aldığım için beni etkilemiyor.

  2. Avatar for Pardus Pardus dedi ki:

    N’apalım! Biz de ayda 4-5 kitap yerine 1-2 kitap okuruz. Aslında ayda 5-6 sayfa okusak da yeter kanımca. Kitapları sayfa sayfa satsalar ya!

  3. Avatar for Necatis Necatis dedi ki:

    Kitap bile başlı başına bir kültür değeri demektir o ülkenin kendi Geleceği için ve cumhurbaşkanı sistemi bu kültürel değeri bi üzücü haber ile yerle bir etmiştir;
    kitap fiyatları ciddi anlamda fırladı, internet üzerinden yapılan indirim fırsatları ile ancak imkan vardır kitapları yada kitap setlerini almanın bir yolu bakımından.
    sn cumhurbaşkanı da kitap çıkardı ne oldu, diğer pek çok kitap gibi raflarda çünkü fiyatlar fırladı hemde şakaya alınamayacak derecede ve sen kültüre değer vermiyorsan kim senin kitabına para ödesin ki?
    Daha geçen ay çıkan yeni bir bilim-kurgu kitabı 50 lira iken şimdi 75 lira; bu nasıl bir saçmalıktır birader?

Söyleyeceklerin mi var? Forum'a gelip sohbete katıl.

Tekinsiz Kadınlar - George R.R. Martin ve Gardner Dozois

George R.R. Martin’in Editörlüğünü Üstlendiği Öykü Antolojisi “Tekinsiz Kadınlar” Raflarda

Kulüp Devam Bölümleri Çıkış Tarihi

Netflix’in “Kulüp” Dizisinde Devam Bölümlerinin Çıkış Tarihi Belli Oldu