in

Yarının Robotlarıyla Nasıl Yaşamamız Gerektiğini Anlatan “Robotları Beklerken Neler Olacak?” Türkçede

“Robotları Beklerken Neler Olacak” Türkçe raflarındaki yerini aldı. Julie Shah ve Laura Major, yarının robotlarıyla nasıl yaşayacağımız konusunda hayati önem taşıyan tavsiyeler sunuyor. | Ön Okuma

Robotları Beklerken Neler Olacak - Laura Major ve Julie Shah

Julie Shah ve Laura Major imzalı Robotları Beklerken Neler Olacak? – İnsan Robot İş Birliğinin Geleceği, Timaş Yayınları etiketiyle Türkçe olarak raflardaki yerini aldı. Kitap, yarının robotlarını nasıl inşa edeceğimizi, daha önemlisi onlarla nasıl yaşayacağımızı ve ne gibi hazırlıklar yapmamızla ilgili tavsiyeler veriyor.

Orijinal olarak What To Expect When You’re Expecting Robots: The Future of Human-Robot Collaboration adıyla Ekim 2020’de yayımlanan kitabın tanıtım yazısına aşağıdan ulaşabilirsiniz.

Robotları Beklerken Neler Olacak – Laura Major ve Julie Shah | Arka Kapak Tanıtım Yazısı

Yeni nesil robotlar, kendi yapay zekâlarıyla gelecekler; yani sadece işlerimize yardım etmekle kalmayacak, kendi kararlarını verebilen, düşünme yetisine sahip birer sosyal varlık olacaklar. Peki her söylediğimizi dinlemeye devam edecekler mi? Yoksa bir noktada kontrolden mi çıkacaklar? Bu soruların cevabı, kamusal hayatın tüm dinamiklerini etkileyecek. Tam da bu yüzden, robotların gemilerle ve uçaklarla kargo taşıyacağı, yollarda ve kaldırımlarda araç kullanacağı, acil servisleri yöneteceği, hatta küçük dükkânları işleteceği yeni düzeni iyi kurgulamamız kritik önem taşıyor. Ve yine bu yüzden, robotları tasarlayan ekiplerde sadece yazılımcılar ve mühendisler değil, davranış bilimciler de olmalı.

MIT Havacılık ve Uzay Bilimleri bölümü akademisyenlerinden Julie Shah ile otonom araçlar üreten bir mühendislik ekibine liderlik eden Laura Major’ın kaleme aldığı Robotları Beklerken Neler Olacak, yakın gelecekte gerçekleşecek bu teknolojik devrime nasıl hazırlanmamız gerektiğini gösteriyor. Komplo teorilerinden uzak bir bakış açısı benimseyerek yapay zekâya, insan-robot ve insan-teknoloji ilişkilerinin doğasına ve geleceğine dair tüm yönleriyle kapsamlı bir okuma deneyimi sunuyor.

Kitap hakkında, Aynur Kulak tarafından hazırlanan inceleme yazısına aşağıdan ulaşabilirsiniz.

* * *

Robotları Beklerken Neler Olacak - Laura Major ve Julie Shah

Robotları Beklerken Neler Olacak? – İnsan ve Robot İş Birliğinin Geleceği

Robotlar insan hayatına ilk olarak ne zaman dahil oldu, haklarında ne zaman konuşulmaya başlandı veya ilk olarak robotlar ile ilgili düşünce insan zihnine iyiden iyiye ne zaman sızmaya başladı? Bu sorular önemli çünkü birdenbire olmadığını biliyoruz. Uzun bir sürecin sonucu olarak robotlar artık insan yaşamının varlığını iyiden iyiye etkilemesi adına olmazsa olmazlar aşamasına gelmiş durumda. Sadece elle tutulur, gözle görülür bir makineden bahsetmiyoruz, yapay zekâ, yapay nesneler kapsamında birçok şey robotlar konusunun dahilinde. Gündelik sıradan hareketlerimize yardımcı olunmasından tutalım da iş yerlerimizdeki çalışma düzenimize, sosyal yaşamımızdan, gelecek ile ilgili planlarımıza varana kadar insan robot iş birliğinde bambaşka bir düzene doğru hızla yol alıyoruz.

Timaş Yayınları Popüler Bilim serisinden çıkan Robotları Beklerken Neler Olacak? / İnsan Robot İş Birliğinin Geleceği kitabı hayatımıza iyiden iyiye dahil olacak olan Robotlar ile ilgili gerçekleri -tüm gerçek verileriyle- ve şaşıracağımız bazı bilgilerle sunmakta. Hyundai ile Aptiv’in ortak girişimi olan Motional’ın CTO’su olan Laura Major ile Massachusetts Institute of Technology Havacılık ve Uzay Bilimleri bölümünde doçent unvanıyla çalışan Julie Shah’ın birlikte hazırladıkları kitap yakın gelecekte Robotlarla oluşacak yakın ilişkilerimizde” bizleri nelerin beklediği, hatta halihazırda şimdilik çok da farkında olmasak da aslında robotik teknolojiler kapsamında nelerin başımıza geldiğini tüm önemli ayrıntıları ile açıklıyorlar.  İşlerinde bir numaralı uzmanlar olarak gösterilen Major ve Shah birkaç on yıl içerisinde insan&robot iş birliğinin teknolojiyle ilişkimizde devrim yaratacağı konusunda hem fikir olduklarını söylüyorlar.

Peki hepimizin on yıllardır konuştuğu insan&robot ilişkisinin tüm ayrıntılarıyla hayatımıza yerleşmesine gerçekten çok mu az kaldı? Kitabın bölümleri boyunca her ayrıntı tek tek açıklanıyor.

Farklı İki Konu: Robotlar ve İnsanlar

İnsanlar robotların bir gün insanın yaratıcı düzeyinden daha akıllı, daha hızlı, daha iyi olup olmayacakları konusunda endişeli olabilirler diyor Major ve Shah fakat hemen ardından şunu da ekliyorlar: Her iki taraf da muhtemelen faklı konularda birbirlerinden daha iyi olabilecekler. Bu noktada önemli olanın iş birliğine gitmek olduğunu her iki tarafın birbirinin en iyi taraflarından faydalanırsa örnek verdikleri üzere mesela ileride hala çok büyük bir sorun olan ölümcül trafik kazalarını en aza indirebilme konusunda önemli adımlar atılabileceğinin altını çiziyorlar. Uygulama alanı yaşamın neredeyse tamamını kapsar derecede genişletilebilecek olan insan&robot iş birliğinde yaşamın üst segmentlerde iyileştirilebilir olması ön plana çıkıyor.  Şu an için -şimdilik- dar bir işlevselliğe sahip olsa da robotik hastane görevlilerinin acil servisleri daha güvenli hale getirerek, bekleme sürelerini kısaltıp, iyileşmeyi hızlandırarak yaşama sağlayacakları katkının boyutları sadece hayal edilmiyor artık, bunun gerçekleşmesine an meselesi gözüyle bakılıyor. Bunlar sadece birkaç önemli örnek ki insan&robot işlevselliği hayatın tamamına yayılacak olan bir işlevsellik olduğu kadar ileride birbirinden ayrılmayacak olan bir bütüne de gidiyorlar aslında.

“Yeni tür akıllı robotlar şehirlerimize, iş yerlerimize yeni yeni girmeye başlıyor ve büyük ölçüde bu sınırlamaları aşmalarıyla tanımlanıyorlar. Mahallelerimizde paket teslimatı yapan veya bizim için bakkala alışverişe giden robotlar –bunlara işçi robotlar diyoruz– sadece araç olarak kabul edilemez. Onlar artık yeni sosyal varlıklar. Açık konuşalım: Bu robotların bilinçli ya da insan kadar zeki olup olmaması pek de önemli değil ve aslında çoğu işçi robot duygusallıktan epey uzak olacak. Yarının robotları hakkında anlamamız gereken şu ki, sosyal etkileşim kurallarının araya koyduğu rollerle her aşamada farklı bir şey olacaklar. Spesifik bir yönden daha insan olacaklar: Hayatımızı daha iyi ya da daha kötü hale getirip getirmedikleri, nasıl davranacaklarını bilip bilmemelerine bağlı.”

Julie Shah ve Laura Major
Julie Shah ve Laura Major

Dokuz bölümden oluşan kitap Otomasyon İstilası bölümü ile başlıyor. Robotların sadece ne yapabileceklerini değil, ne yapmaları gerektiğine odaklanılan bu bölümde teknolojik gelişmelere yetişmeye çalışan insanlar olmak yerine teknolojinin hayatımızdaki yeri hakkında durup düşünmeye davet ediliyoruz. Yeni teknolojilerin genelde birdenbire ortaya çıktığı düşünülebilir fakat en kısa tanımıyla bir işin insan ve makine arasındaki paylaşımı anlamına gele otomasyonda henüz hedeflenen seviyeye gelinmemesine ya da hedefe varılan konularda işlerin ne kadar kolaylaştığına dikkat çekilmekte.

Robotlar Fazla İyi Olduğunda bölümünde verilen örnek son derece çarpıcı. Tamamen otomatik pilota bağlanarak uçurulan bir uçağın düşmesi ile ilgili olarak sorunun fazla iyi olan robotlara bağlanması değil, uçakla ilgili bir terslik olduğu anlaşıldığı anda pilotların otomatik uçuştan çıkarak manüel moda geçmemelerinin uçağın düşmesine sebebiyet vermesi konusu üzerinde duruluyor. İnsan&robot ortaklığının hassas dengeleri söz konusu yapının bütünlüğünü anlamamız adına önemli.

Dikkat çekici diğer iki bölüm arka arkaya gelmiş. Robotlar Sevimli Olmak Zorunda Değildir ve Bir Robota Nasıl “Affedersiniz” Dersiniz?  Robotların bir yandan da sevimli olmalarını sadece bir metal yığınından ibaret olmamalarını isteyebiliriz elbet fakat artık daha çok, -robotlar gündelik hayatımıza girdikçe- sevimlilikten veya bize şarkı söylemesinden ziyade büyük oranda işlerimizi halletmesi gerektiğini düşünmeye başladığımızın altı çiziliyor.  Böyle olunca da karşımıza çıkan şey şu: Bir robotla aynı dili nasıl konuşabiliriz? Yani ona “Affedersiniz” dedirtebiliriz belki ama siz ona “Affedersin” dediğinizde anlayabilir mi? Robotların aklını, dilini, ifadelerini insana göre tasarlamak ne derece mümkün konusu ve bu konularda nasıl ilerlemeler sağlandığı ayrıntılarıyla aktarılıyor.

Bir Robot Yetiştirmek İçin Pek Çok Destek

Robotları Beklerken Neler Olacak? kitabı boyunca yer verilen bölümleri okudukça bir robot yetiştirmenin bir insan yetiştirmek kadar zor bir şey olduğunu anlıyorsunuz. Birçok faktörün, birçok bileşenin, teknolojik ürünün, birçok elektronik parçanın, sonsuzluğa doğru ilerleyen algoritmanın bir araya getirilmesi gerekiyor. Modern siber çağın en önemli mucidi Elon Musk markası Tesla’dan birçok örnek veriliyor. Şimdiye kadarki robot teknolojileri adına kat edilen mesafeler ile ilgili ortaya çıkan veriler için, “Veriler değerlidir.” diyerek, “Çünkü algoritmalar tarafından kullanılan kurallar insanlar tarafından tasarlanır ve çok çeşitli senaryolarla başa çıkabilecek bir ürün yapmak için ayarlanır.” diyen Major ve Shah insan&robot entegre yapısının da bu noktada ne kadar önemli olduğu yönünde bir dipnot sunuyorlar bizlere ve “Veriler değerlidir.” görüşlerini bir kez daha üstüne basa basa söyledikten sonra şu ana konuyu içeren önemli paragrafı yazıyorlar.

“Veriler değerlidir, çünkü İşçi robotlar geliyor. Birçok insan için hayatı çok daha kolay hale getirebilirler. Ama hiçbir şey bu ışıltılı görünümü garanti edemez. Buradaki amacımız vatandaşlar, politika belirleyiciler ve endüstri arasında gerçekleşmesi gereken konuşmaları başlatmaktır. Çözümün teknoloji ve toplumun bu kesişme noktasında yattığına inanıyoruz. Daha önce öğrendiklerimizi dikkate alır ve hâlâ hangi dersleri öğrenmemiz gerektiğini bulursak, güvenli ve üretken işçi robotlar inşa etmenin mümkün olduğuna inanıyoruz. Robotları beklerken bekleyeceğiniz şeyin, onların artık sizin için değil, sizinle birlikte çalışmaları olduğuna inanıyoruz.”

Çalışma hayatında işçi ve emekçi sınıfı toplumun diğer sınıflarıyla hiçbir zaman eşitlenemedi. Belki robotların yüksek oranda günlük yaşamımıza katılımıyla insan&robot eşitliği bir örnek teşkil edebilir. Bu yüzden robotları beklerken ve robotlar geldiğinde hayata dair çok fazla yeni uygulamalar devreye girecek gibi gözüküyor.

Aynur Kulak

* * *

Robot İstihdam Ajansı Kuruldu: Türkiye'de Bir İlk

Robotları Beklerken Neler Olacak Hakkında Ne Dediler?

Robotları Beklerken Neler Olacak düşündürücü sorular soruyor; yarının robotlarını nasıl inşa edeceğimiz ve onlarla nasıl yaşayacağımız konusunda hayati önem taşıyan tavsiyeler sunuyor. Akademik ve endüstriyel deneyimleri göz önünde bulundurulduğunda, bu önemli tartışmayı başlatmak için Julie Shah ve Laura Major’dan daha yetkin iki isim düşünemiyorum… Herkesin mutlaka okuması gereken bir kitap.” –Amy Villeneuve, Amazon Robotics’in eski başkanı ve COO’su

“Shah ve Major’ın ilgi çekici çalışması, otonom robotların kendi başlarına çalışacağına dair yirminci yüzyıl efsanesini bir kez daha yıkıyor… Başarıya ulaşmak için veri ve fizik bilimlerinin yanı sıra sosyal bilimler ve davranış bilimlerinde de yetkin yeni nesil mühendisler gerekecek. Major ve Shah, tam da bahsettiğim neslin liderleri.” –David Mindell, Humatics Corporation’ın kurucusu

Kitabın ilk sayfalarını içeren ÖN OKUMAsına ulaşmak adına buraya tıklayabilirsiniz.

Toplamda 288 sayfadan oluşan Robotları Beklerken Neler Olacak? – İnsan Robot İş Birliğinin Geleceği’nin çevirisini Melis Zeren ve kapak tasarımını ise Alper Zeki üstleniyor. Eser, Ekim 2022 itibarıyla kitapçılardaki ve çevrim içi kitap satış sitelerindeki yerini almaya başladı.

Sizler Robotları Beklerken Neler Olacak? adlı kitabın konusunu nasıl buldunuz? Yorumlarınızı Kayıp Rıhtım Forum üzerinden bizlerle paylaşabilirsiniz.

Hakan Tunç

Kocaeli Üniversitesi'nden mezun. Kitap okumayı, film izlemeyi ve özellikle animeleri çok sever.

CNN, NFT Projesini Durdurunca Dolandırıcılıkla Suçlandı

CNN “NFT” Projesini Durdurunca Dolandırıcılıkla Suçlandı

Ryan Reynolds Disney Park film filmi

Ryan Reynolds, Disney Parkları’nın “Kaşifler ve Maceracılar Topluluğu”na Dayanan Bir Film Üzerinde Çalışıyor