Sergüzeşt-i Kalyopi: 1873 Tarihli Edebiyatımızın İlk Macera Romanı Latin Harflerinde!

Edebiyat tarihimizi renklendirecek bir keşif! T. Abdi'nin Sergüzeşt-i Kalyopi eseri neredeyse 150 yıl sonra ilk defa Latin harfleri ile tanışıyor.

T. Abdi’nin 1873 yılında yayımlanan Sergüzeşt-i Kalyopi adlı eseri ilk defa Latin harflerine aktarıldı. Sadeleştirilerek yayıma hazırlanan eser, Karakarga Yayınları’nın Kayıp Kitaplar Kütüphanesi serisinin yeni çalışması olarak karşımıza çıkıyor.

Edebiyat tarihi, derinlerine indiğinizde uçsuz bucaksız keşiflere gebe. Türk edebiyatının öncü eserleri arasında saydığımız pek çok çalışma, gerisinde daha öncül metinleri barındırıyor. Bu eserlerden kimileri ise güncel bir baskıya sahip olmak bir yana, Latin harflerine hiç aktarılmamış bile.

Tanzimat Edebiyatı’nın önemli eserleri arasında yer alan Şemsettin Sami imzalı Taaşşuk-ı Talât ve Fitnat, roman geleneğimizi de başlatan eser olarak kabul ediliyor. Ancak ondan önce de, Batılı anlamda kaleme alınmış yerli eserlerimiz olabilir mi?

Karakarga Yayınları, Kayıp Kitaplar Kütüphanesi dizisinde derin bir külliyatı takip etmeyi sürdürüyor. İnci Enginün’ün Yeni Türk Edebiyatı: Tanzimat’tan Cumhuriyet’e (1839-1923) çalışmasında ismi geçen T. Abdi’nin Sergüzeşt-i Kalyopi eseri; artık Latin harflerinde.

Sergüzeşt-i Kalyopi’ye dair Hüseyin Yeniçeri’nin erişime açık olmayan bir tezi Türk Tahkiye Geleneği İçinde Sergüzeşt-i Kalyopi’nin Yeri dışında bir çalışma yok.

Tanzimat romanları ile benzer özellikler gösteren Sergüzeşt-i Kalyopi, edebiyatımızın ilk macera romanı olarak kabul edilmeye uygun bir aday. Kalyopi’nin Macerası, neredeyse 150 yıl sonra Latin harflerinde.

Merve Köken’in çalışmaları sırasında izini sürerek keşfettiği Sergüzeşt-i Kalyopi, iki ayrı şekilde okura sunuluyor. İlkinde matbaa harflerindeki teknik aksaklıkların dipnotlar eşliğinde verildiği özgün metin, diğerinde ise günümüz diline aktarılmış hali kitaptaki yerini alıyor.

T. Abdi, aynı zamanda Seyr-i Servinaz (1873), Zavallı Kızcağız (1874) ve Gizli Sevda (1875) kitaplarının da altında imzası olan bir yazar.

Merve Köken’in çevirmenliğini üstlendiği eserin sadeleştirmesi ve günümüz Türkçesine uygun hale getirilmesi ise Bilge Kösebalaban’a ait.

GÖZ ATIN  Makineli Kafanın Hikâyesi: Unutulmuş Osmanlı Polisiyeleri Latin Harflerine Aktarıldı

Kalyopi’nin Macerası kitabı bir Rum kızının 1400’lü yıllar İstanbul’unda başlayan ve sınır tanımayan macerasını konu alıyor.

Sergüzeşt-i Kalyopi – T. Abdi | Arka Kapak Tanıtımı

Sergüzeşt-i Kalyopi - T. Abdi

İlk Türkçe macera romanı, ilk kez Latin harfli Türkçede!

“Bu kitapçık daha önce duyulmamış olaylar ve aklı hayrete düşüren manzaralar ile dolu olup sıralı on bir fasikülden oluşmakta ve ertelenmeksizin her hafta birer fasikülü basılıp yayımlanmaktadır.” – T. Abdi, 1873

1873 Sergüzeşt-i Kalyopi (Kalyopi’nin Macerası) ilk yerli roman olarak kabul edilen Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat’tan iki yıl önce, ilk macera romanı olarak kabul edilen Hasan Mellah’tan ise bir yıl önce basılmış bir macera romanı olma özelliği taşıyor. Bir Rum kızı olan Kalyopi’nin 1400’ler İstanbul’unda başlayan ve ülkelere, denizlere, adalara yayılan macerası sadeleştirilmiş ve orijinal metnin tenkitli basımıyla bir arada bu kitapta.

Toplamda 240 sayfadan oluşan eser Kayıp Kitaplar Kütüphanesi’nin beşinci adımını oluşturuyor. Editörlüğünü Seçil Epik’in üstlendiği kitap Eylül 2020 tarihi itibarıyla raflardaki yerini aldı.

Eserin çevirmeni Merve Köken, çeviri sürecine dair özel detayları Kayıp Rıhtım’a anlattı. Çevirmenin Çemberi köşemizde yayınlanan yazıyı BURADAN okuyabilirsiniz.

Seriye ve kitaba dair düşüncelerinizi Kayıp Rıhtım Forum’da bizimle paylaşmayı unutmayın.

* * *

* Servet-i Fünûn Dergisinin Veri Tabanı Dijital Ortama Aktarıldın 




Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunuyum. 2016'dan beri serbest editörlük yapıyor, çeşitli internet siteleri ve dergiler için haber ve incelemeler kaleme alıyorum.

Sergüzeşt-i Kalyopi: 1873 Tarihli Edebiyatımızın İlk Macera Romanı Latin Harflerinde!

Edebiyat tarihimizi renklendirecek bir keşif! T. Abdi’nin Sergüzeşt-i Kalyopi eseri neredeyse 150 yıl sonra ilk defa Latin harfleri ile tanışıyor.

Başa dönün