in ,

Winnie the Pooh’nun Telif Süresi Doldu: Disney En Çok Kazandıran Markasında Artık Tekel Değil

Winnie the Pooh karakterinin telif süresi sona erdi. Disney en çok para kazandığı markalardan birisi olan “Ayı Winnie”de artık tek söz sahibi değil.

winnie the pooh telif hakkı disney

Winnie the Pooh karakterinin telif süresi sona erdi. Edebiyat ve çizgi film dünyasının ikonik ismi artık “neredeyse” kamuya ait.

A.A. Milne tarafından yaratılan ve E.H. Shepard tarafından çizilen Winnie the Pooh çocuk kitabının telif süresi noktalandı. Dünya çapında milyonlarca kişiye ulaşan A.A. Milne imzalı bazı karakterler artık kamu tarafından ücretsiz bir şekilde kullanılabilecek. Ancak konu hakkında kimi önemli sınırlandırmalar var.

Winnie the Pooh serisinin son hak sahibi Disney’in diğer firmalardan farklı olarak en iyi başardığı şey sürekli kendisini yenileyen ve büyüyen karakterlerle dolu olması. 1928 yılında Mickey Mouse’un ilk defa ekrana çıktığı çizgi film olan Steamboat Willie’den bu yana şirket geniş bir karakter kataloğuna sahip oldu. Ancak 2021 yılının sona ermesiyle beraber dev şirketin bazı karakterleri kamu kullanımına açık hâle gelecek ve Disney bunlar üzerindeki bazı haklarını kaybedecek.

Disney kataloğundaki Winnie the Pooh şirketin en sevilen ve kazandıran markaları arasında yer alıyor. Karakterler, Milne’nin oğlu Christopher Robin için yazdığı doldurulmuş hayvanlar olan Winnie the Pooh, Eeyore, Tigger, Piglet, Kanga ve Roo’dan oluşuyor. Bu isimlerin hikâyeleri Disney şirketinin başarısının temelinde önemli rol oynuyor. Ancak şirketin Ayı Winnie için elinde bulundurduğu mülkiyet hakkı “1926 yılında yayımlanan serinin ilk hikâyeleri” için sona eriyor. Dolayısıyla aynı evrenden bazı karakterler serbest kalırken kimilerinin kullanım hakkı hâlâ Disney’e ait olacak.

winnie the pooh aa milne telif hakkı

Amerika telif kanununun fikri mülkiyet hakları için belirlediği süre yazarın yaşamı ve ölümünden sonraki 70 yıllık zamanı kapsıyor. Ancak bu durumun bazı istisnaları olabiliyor. 1998 yılında yürürlüğe giren The Copyright Term Extension Act (Telif Hakkı Süresi Uzatma Yasası) uyarınca “dışarıdan çalışan” kişilerce ortaya konan eserler için geçerli telif süresi, eserin ilk yayımlanmasından 95 yıl, yaratımından ise 120 yıl sonra olarak belirlenmişti. Bu yasanın yürürlüğe girme sebebi de Disney’in kendi meşhur karakterlerini korumak için hazırladığı “Mickey Mouse Koruma Yasası” olarak bilinen bir kampanya sonrasında ortaya çıkmıştı.

1956 yılında hayatını kaybeden A. A. Milne’nin eserleri normal şartlarda 2026 yılında tamamen serbest kalmalıydı. Ancak Disney’in kimi lobilerle getirmeyi başardığı yasa nedeniyle işler herkes için daha karmaşık bir hâl almış durumda.

“Winnie the Pooh” Disney’in En Çok Kazandıran Karakterlerinden Biri

Disney, Winnie the Pooh kitaplarını ve karakterlerini 1961 yılında yazar Milne’den satın aldı ve bu külliyatı milyar dolarlık bir marka hâline getirmeyi başardı. Ayı Winnie yıllar içinde şirkete kazandırdığı yaklaşık 80 milyar dolarlık gelirle dünyanın en değerli medya markaları arasında yer buldu. Bu da sevimli karakteri Disney’in maskotu Mickey Mouse’tan hemen sonra en çok gelir sağlayan diğer karakter yapıyor. Bununla birlikte Winnie ve arkadaşları şirkete hâlâ yıllık 3 ila 6 milyar dolar arasında gelir sağlamayı sürdürüyor.

2022 yılında Disney, A.A. Milne’in orijinal Winnie the Pooh eserlerinden esinlenen herhangi bir adaptasyona, yeni projeye ya da orijinal yaratıcı işlere dava açamayacak. Buna E.H. Shepard’ın çizimleri de dahil olacak. Ancak Disney, kendi adaptasyonları olan ve Milne’nin hikâyelerinden temel alınarak ortaya konan uyarlamalara karşı hukuki süreç başlatma hakkını saklı tutacak. Şirket aynı zamanda 1926 yılından sonra yaratılan karakterlerin telif hakkını hâlâ elinde bulunduruyor. Bunlar arasında 1928 yılında yaratılan Tigger karakteri de yer alıyor.

winnie the pooh telif hakkı aa milne disney

Disney’in Winnie the Pooh karakteri için tekrar bir telif uzatma sürecine girebileceği düşünülse de uzmanların açıkladığına göre bu oldukça uzun sürecek bir dava olabilir.

Bununla birlikte şirketin maskotu Mickey Mouse’un telifinin sona erme tarihi oldukça yakın. İlk defa Steamboat Willie ile hayatımıza giren fare Mickey’nin fikri mülkiyet hakkı iki yıl sonra noktalanacak.

Siz Ayı Winnie ve karmaşık mülkiyet haklarına dair neler düşünüyorsunuz? Fikirlerinizi Kayıp Rıhtım Forum adresinden bizimle paylaşabilirsiniz.

Kaynak: Comic Book, USA Today

Oyla!

Oğuzhan Açıkalın

Gedikli bir çizgi roman geek’i olmasam da beyaz sayfalara doluşmuş renkli resimleri her zaman ilgiyle takip ettim. Çünkü resimlerin ve kelimelerin bizi olduğumuzdan daha iyi bir yere taşıyacağına inanıyorum. Kısa kısa hikâyeler yazıyorum, edebiyatın her türlüsüne ilgi duysam da bilimkurgu konusunda kendimi geliştirmeye çalışıyorum.

ankaloji hikâye otomatı ankara

Ankaloji: Ankara’da Hikâye Otomatı Hizmeti Başladı

Mortal Kombat En Çok İzlenen HBO Max Filmi Oldu

Mortal Kombat HBO Max’in 2021’de En Çok İzlenen Warner Bros. Filmi Oldu