Slavoj Zizek: Corona Virüsü Kapitalizmi Bitirebilir

Slovenyalı filozof ve düşünür Slavoj Zizek, Corona Virüsü Kill Bill 2 filmindeki "5 noktalı kalp patlatma tekniği" vuruşuna benzeterek, kapitalizmi sonlandırabileceğini ifade etti.

Dünyaca ünlü Slovenyalı filozof, düşünür ve yazar olarak tanınan Slavoj Zizek, Corona Virüsü için farklı bir tanımlama yaptı.

Zizek, dünya çapında yayılan ve ölümlere neden olan, son günlerde ülkemize de geldiği konuulan Corona Virüsü kapitalizmin sonuna yol açabileceğini belirtti. Yazar, virüsün bu darbesiyle komünizmin yeniden keşfinin önünün açılabileceğini ifade etti.

Sosyolog, filozof ve kültür eleştirmeni olarak da tanınan Slavoj Zizek, geçtiğimiz günlerde Corona virüsüyle ilgili dikkat çeken bir yazı kaleme aldı. Zizek, Çin’in Wuhan kentinden yayılmış olan virüsü kapitalist sisteme vurulmuş bir darbe olarak tanımladı.

“Corona virüsü salgını; sahte haberler, paranoyak komplo teorileri ve ırkçılık gibi toplumlarımızda uykuda olan ideolojik virüslerin ortaya çıkışını tetikledi.

Alternatif bir toplum, ulus-devletin ötesinde bir toplum, küresel dayanışma ve işbirliği içinde hareket eden bir toplum gibi; düşünceler geliştirmemizi sağlayan bir vürüs umarım ortaya çıkar ve bizi enfekte eder. Tıpkı Çernobil vakasının Sovyet sosyalizminin çöküşüne neden olduğunun iddia edilmesi gibi bugünlerde koronavirüsün de Çin sosyalizmin sonu olacağı görüşünü duyar olduk ama bence virüs bizi bilme ve insana dayalı sosyalizmi yeniden keşfetmek için zorlayacak.”

kill bill 2

“Beş Noktalı avuçiçi patlayan kalp tekniği”

Zizek, kaleme aldığı yazıda ayrıca Corona virüsünü Kill Bill 2 filminin son sahnesine de benzetti.

“Kill Bill 2’nun son sahnesinde Beatrix, şeytani Bill’i devre dışı bırakır ve ona tüm dövüş sanatlarında en ölümcül darbe olan ‘Beş Noktalı Avuçiçi Patlayan Kalp Tekniği’ ile saldırır. Hareket, hedefin gövdesindeki beş farklı baskı noktasına parmak uçlarıyla beş vuruşun birleşiminden oluşur. Hedef yürüdükten ve beş adım attıktan sonra, kalbi vücudunda patlar ve yere düşer. Bu saldırı dövüş sanatları mitolojisinin bir parçasıdır ve el ele mücadelede mümkün değildir. Ancak, filme geri dönüp bakacak olursak, Beatrix hareketini yaptıktan sonra, Bill sakin bir şekilde onunla barışır, beş adım atar ve ölür.

Bu saldırıyı bu kadar büyüleyici kılan şey, vurulma ile ölüm anı arasındaki zamandır: Sakin bir şekilde oturduğum sürece hoş bir sohbet edebilirim, ama tüm bu zaman dilimi içerisinde yürümeye başladığım an kalbimin patlayacağını ve öleceğimi biliyorumdur.

Corona virüsü salgınının Çin’de komünist yönetimin çöküşüne nasıl yol açabileceği konusunda yaratılan spekülasyonlar da benzer değil mi? Ülkenin komünist rejiminde bir çeşit sosyal “Beş Noktalı avuçiçi patlayan kalp tekniği” gibi, yetkililer oturup sizi gözlemleyebilir ve karantina altına alabilir ancak sosyal düzende (insanlara güvenmek gibi) onların çöküşü ile sonuçlanacaktır.

Bu mütevazı fikrim çok daha radikal. Corona virüs salgını bir tür ‘küresel kapitalist sisteme “Beş Noktalı avuçiçi Patlayan Kalp Tekniği” saldırısı gibi. Yani şu ana kadar seçtiğimiz yolda devam edemeyeceğimizin bir işareti, bize radikal bir değişim gerek.”

Slavoj Zizek

Slavoj Zizek

Hepimiz Aynı Gemideyiz

Slovenyalı yazar yazısında İran’daki yaşanan gelişmelerden de bahsetti.

“İran Sağlık Bakanı Yardımcısı Iraj Harirchi, corona virüsünün yayılmasını küçümsemek ve kitle karantinalarının gerekli olmadığını iddia etmek için basın toplantısı yaptı. Toplantıdan bir gün sonra kendisi corona virüsü teşhisiyle karantinaya alındı. Harirchi şunları ekledi: ‘Bu virüs demokratik, fakir ve zengin ya da devlet adamı veya sıradan bir vatandaş arasında ayrım yapmıyor.’

Harirchi bunda haklıydı – hepimiz aynı gemideyiz.

Ve bu dünyada viral tehditlerle uğraşmıyoruz – Uğraştığımız diğer felaketlerde var: Kuraklık, iklim değişiklikleri, büyük fırtınalar, vb. Tüm bu durumlar olması gereken şey panik değil, zor ve etkin küresel koordinasyon kurmaktır.”

Corona Virüsü

Zizek’in Corona virüsü hakkında kaleme aldığı bu yazı için sizler ne düşünüyorsunuz? Sizce söylediklerinde haklılık payı var mı? Ve yaptığı benzetmeler doğru mu? Kayıp Rıhtım Forum’da yorumlayabilirsiniz.

GÖZ ATIN  The Batman Yıldızı, Robert Pattinson'ın Oyunculuğu Hakkında Konuştu

* * *

* Corona Virüsü Sonrası Hayalet Kente Dönen Wuhan Şehrini Anlatan Kısa Film

Kaynak: BirGün




Site Kurucusu ve Genel Yayın Yönetmeni
1988, Darıca. Kocaeli Üniversitesi'nden mezun. Kitap okumayı, film izlemeyi ve özellikle animeleri çok sever.

Slavoj Zizek: Corona Virüsü Kapitalizmi Bitirebilir için 8 yorum

  1. Kill Bill benzetmesi hoşuma gitti ama kapitalizmin biteceğini pek sanmıyorum.


  2. Corona zaten kapitalizme hizmet ediyor. O maske fiyatları tavan yapmaya başlıyacak, zengin ülkeler belki de hastalık bulaşan fakir ülkeleri sömürecek, fakirler ölecek zenginler yaşayacak coronodan dolayı çok büyük kayıplar olabilir hastaneler taşarsa öncelik zenginlere verilir bu biraz ütopik oldu ama olurmu olur hayvana bile tecavüz edilen bı dünya da yaşıyoruz bu da yapılmaz dediğiniz her şey olur…


  3. Bu tür felaketlerin bir şeyleri bitirip bitirmeyeceği hakkındaki kesin ifadeler, kısıtlı değişkene göre ortaya atılmış hipotezlermiş gibime geliyor. Zizek, iddiasını temellendirdiği değişkenlere ve yorumuna göre, yani kendi bakış açısından olası tek sonucu dillendiriyor. Beklenmedik bam başka bir değişken denkleme eklenir, Zizek’in hipotezi geçersiz kalır.

    Bir şeyler değişir mi? Olabilir. Geniş çaplı etkilere sahip hadiseler ve onlarla mücadele biçimi toplumları kökünden değiştirebilir.

    Çin, kapitalizm, sosyal ve sivil haklar konusunda bir şeylerin, ama geçici ama kalıcı, değişime uğraması olası.

    Salgından önceki Çin ve onunla yürütülen ilişkilerin yarattığı yan etkiler gündemdeydi. Batı’lı firmaların Çin’de üretim yapması ve Çin’li firmaların Batı’lı firmaları alması güçlü ekonomik başlar yaratmıştı, Çin piyasasına özel Batı’lı girişimler oldu. Bu bağ yüzünden Batı’da uygunsuz bulunan eylemler, söz konusu Çin olunca yumuşak ifadelerle veya konuşulmadan kalıyordu. Çin’in ekonomik gücü, Çin’le işbirliğine giden Batı’lı firmaların kendi otosansürlerini yapmalarına sebep olmuştu. Bu da söz konusu Çin ve ticari ilişkiler olunca, sivil haklar, ifade özgürlüğü vs. olay ve konuda geri adım atma veya sessiz kalma politikalarını çoğalttı.

    O durum, Çin’le yürütülen ekonomik ilişkilerin Batı’lı firmaların hizmet kültürlerini ve çıkardıkları ürünleri Çinleştirdiğini, Çin otoritesine boyun eğerek o anlayışı Batı’ya taşıdıkları endişeleri vardı. Eski bir hipotezin tam tersinin gerçekleştiği gündeme gelmişti. O hipoteze göre kapitalizm ve yarattığı olanaklar zamanla otoriter rejimleri zayıflatıp demoktarikleşmelerine vesile olacaktı. Çin’in durumundaysa bu hipotezin tam tersinin yaşanmasından endişeleniliyordu. Katı otoriter rejimlerin kapitalizmden aldıkları güçle etki alanlarını genişletmelerinden endişe duyulmaya başlanmıştı.

    Bu tartışmalar sürerken salgının baş göstermesi ve yaşanan aksaklıklar, Çin’in ekonomik gücüyle elde ettiği ayrıcalığımsı uygulamaları kaybetmesine sebep olabilir. Belki. Ama kalıcı bir kayıp olur mu, belirsiz. Salgın bir şekilde kontrol altına alınınca eskiye dönülmemesi için sebep yok.

    Bir sürü olasılık var işte. Gelecek ne getirecek bakalım.


  4. alper dedi ki:

    Zizek abi kusura bakmasın Çin sosyalist değil, Böyle iddiaları da yok, Zizek belki bunu demek istemiyor ama bu anlam çıkıyor. Çin kendini Sosyalizm Kapitalizm arası bir geçiş sistemi olarak Mao’un formüle ettiği adlandırmayla Demokratik Halk İktidarı diye tanımlıyor. Adı üstünde Çin Halk Cumhuriyeti, hiç bir sosyalist rejim kendisini halk cumhuriyeti olarak tanımlamaz, Proleter Cumhuriyet olarak tanımlar.

    Başka bir dünyanın mümkün olabileceğine ben de inananlardanım ama Kapitalizmin krizler ve buhranlar sonunun geleceği tezi son 150 yıllın pratiğine uymuyor. Reel sosyalizm (SSCB) Kapitalist Liberal dünyanın kirizlerinden daha büyük yapısal krizler ile boğuştu, yozlaştı ve yıkıldı.

    Marks ve Engels bu konuda yanılıyorlardı krizler kapitalizmin sonunu getirmiyor kapitalizmin aksaklıklarını ve eksikliklerini düzeltiyor. Çok da uzatmayayım Zizek aslında bir temennisini dile getiriyor ama yaşamda karşılık bulacağını zannetmiyorum.


  5. Ronin47 dedi ki:

    Zizek bu tespiti yaparken kendi iyi dileklerini dillendirmiş gibime geldi. Kendi verdiği Çernobil örneğinde olduğu gibi bu olaylar da, Çin’nin kendine özgü sosyalist rejimininin sonu olabilir. Zira virüsün bu kadar yayılmasındaki en önemli etken, Çin’in hastalığı uzunca bi süre saklaması oldu. Halihazırda Hong Kong’daki olayların Çin’e sıçraması daha makul bi olasılık gibime geliyor.

    Kaldı ki, kapitalizm bi anda ortaya çıkmış bi olgu değil. Dört yüzyıldır kendini oluşturan, geliştiren ve yenileyen bi sistem. Bu bağlamda kapitalizmi grip virüsüne benzetebiliriz. Yani bu olaylar sonuncunda kapitalist sistem oyuncularının, çok hızlı bi şekilde, oyunun yeni şartlarına uyum sağlayacağını düşünmek daha makul bence. Bu bağlamda birkaç yıldır Afrika yeni Çin mi olacak acaba şeklinde dolaşımda olan düşüncenin, çok hızlı bi şekilde hayata geçirilip, üretim kapasitesinin farklı kıta ve ülkelere bölünmesine tanıklık ememiz akla daha yatkın geliyor. Hatta olaylar bu şekilde gelişirse, çok umutlanmasam da, bizde nemalanabiliriz…


Slavoj Zizek: Corona Virüsü Kapitalizmi Bitirebilir

Slovenyalı filozof ve düşünür Slavoj Zizek, Corona Virüsü Kill Bill 2 filmindeki “5 noktalı kalp patlatma tekniği” vuruşuna benzeterek, kapitalizmi sonlandırabileceğini ifade etti.

Başa dönün