in ,

Deniz Edebiyatı ve Denizcilik Kültürü Kitapları – Öneri Listesi

Deniz edebiyatı örnekleri ve denizcilik kültürü hakkında kitap önerileri arayanlara! Ahmet Büke, türe olan bakış açısını ve ilgisini çeken kitapları anlattı.

Deniz Edebiyatı ve Denizcilik Kültürü Kitapları

Deniz edebiyatı ve denizcilik kültürü hakkında literatür çok zengin olmasına rağmen türün kitapları ne yazık ki ülkemizde pek fazla okura ulaşamıyor. Yazar Ahmet Büke, bu alanda kaleme alınmış eserlere dair kısa yorumlarını ve deniz edebiyatına duyduğu ilginin kaynağını Kayıp Rıhtım okurları için kaleme aldı.

* * *

Ormanların ve dağların arasında doğdum ben. Yalan yanlış da olsa yüzmeyi derelerde denemiştim ilk kez. Biraz daha büyüyünce Kum Çayı’na gitmeye başladık. Yaş ceviz kabuğuyla balık avlamayı, su yılanlarından korkmamayı, kurbağa görünce siğil duasını mırıldanmayı yazları kurak, kışları soğuk ve yağmurlu bu kara iklimde öğrendim hep. İlk kez denizi gördüğümde yedi yaşındaydım. Dedem elimden tutup Pasaport’taki o güzelim çektiri teknelerinin arasından, “İşte buna da derya derler. Ne içilir ne de ondan geçilir,” demişti. Deniz ile ilgili de düşünmeye ve okumaya geç kaldım biraz. Elli yaşıma girdiğim yaz merak saldım. Yine de hem okuduklarımdan hem de bu süreçte tanıdığım denizci arkadaşlarımdan edindiğim kimi hislerim ve izlenimlerim var:

-Denizciler dünyanın en becerikli insanları olabilirler. Olmadık zamanlarda olmadık sorunları büyük bir beceriyle çözmeyi bilirler.

-Verdikleri kararlarla yüzleşmeyi bilen insanlardır. Denizde verdiğiniz bir kararın olumlu ya da olumsuz sonucunu bizzat görürsünüz. O kararın yükü size aittir.

-İyi denizciler hem iyi bir lider hem de iyi birer takım oyuncusudur. Yalnızlıklarına ve dostluklarına sahip çıkarlar.

-Doğanın ve denizin bir parçası sayarlar kendilerini. Gerçek denizciler doğanın üzerine titrerler.

-Dünyaya ve başka kültürlere açıktırlar. İlerici ve barışseverdirler.

Deniz ile ilgili kitaplar ayrı bir derya elbette. Ben sadece birkaç damladan kısaca bahsedeyim.

Deniz Edebiyatı ve Denizcilik Kültürü Kitapları Öneri Listesi

1. Kon-Tiki – Thor Heyerdahl (Çev. Deniz Canefe, Alfa Kitap)

Kon-Tiki - Thor Heyerdahl - Deniz Edebiyatı

Norveçli antropolog Thor Heyerdahl Polinezya Adaları halkının Peru’dan sallarla geldiğine dair bir teori ortaya atınca kimse tarafından ciddiye alınmaz. Onun için geriye tek yol kalır. Eski teknolojiye uygun bir sal yaparak okyanusa açılmak ve teorisini denemek. Heyerdahl’ın 1947 yılında 101 gün boyunca fırtınalar, soluğanlar, köpekbalıkları, güneş ve yıldızlar arasında yaptığı efsanevi yolculuğu anlatıyor bu kitap. Yolculuğu anlatan bir film de var ama önce kitabı okuyun derim.

2. Başıboş – Steven Callahan (çev. Hülya Leigh, Naviga Yayınları)

2. Başıboş - Steven Callahan - Deniz Edebiyatı

Steven Callahan’ın bu kitabını imkânım olsa bütün okullarda okuturdum. Bir denizcinin hayata bağlılığını ve yaşam mücadelesini en iyi anlatan kitaplardan biri olmalı. Özellikle gençlerin hayatına çok değerli katkısı olacağını düşünüyorum. Callahan okyanusta batan teknesinden son anda şişme küçük kurtarma botuna geçerek tam 76 gün boyunca hayatta kalmayı başarır. Köpekbalıkları, sıcak, soğuk, açlık ve susuzluk arasından sızan o küçücük ümide sarılarak yaşamın kıyısında kalır. Callahan bu deneyimin ardından Pi’nin Yaşamı (Life of Pi) filmine de danışmanlık yapmış.

3. Buz – Tristan Jones (çev. Selahattin Erkanlı, Marmara Açık Deniz Yat Kulübü Yayınevi)

Buz - Tristan Jones

Gelmiş geçmiş en büyük denizcilerden biri Tristan Jones. Denizle ilgili çok sayıda kitabı ve edebi eseri var ama Türkçeye sadece iki kitabı çevrilmiş ve maalesef sadece sahaflarda bulabilirsiniz. Denizciliğinin yanı sıra müthiş güçlü bir yazınsal dili var. Kuzey Buz Denizi’ne yaptığı uzun yolculuğu anlattığı bu kitabı okurken biraz Jack London, biraz Alaska çizgi romanındaki Ken Parker biraz da Kuzey’in Sait Faik’i oldu benim için. Jones bu efsanevi yolculuğunu tek gözlü ve tek ayaklı köpeğiyle, fırtına ve buzdağları arasında, kimi zaman kaybolarak, kimi zaman bir Eskimo klanının yardımıyla hayatta kalarak, kutup ayılarıyla boğuşarak tamamlamış.

4. Uzun Yol – Bernard Moitessier (çev. Hasan Ali Öndül, Naviga Yayınları)

Uzun Yol - Bernard Moitessier

Efsane Fransız denizci Bernard Moitessier. 1968 yılında ilk kez yapılan, dünya etrafında durmadan, tek başına yapılan yelken yarışı Golden Globe’un dokuz katılımcısından biriydi. Yarışı kazanma olasılığı fazlaydı. En yakın rakibine %77’lik bir zaman farkı atmıştı. Herkes onu bitiş çizgisinde beklerken Moitessier rotasını birden değiştiriverdi.

Teknesinde telsiz yoktu. Haberleşmek için eski bir denizci yöntemini kullanıyordu. Bir konserve kutunun içine yazdığı mesajını sıkıştırıyor ve sapanla yakınından geçen teknenin güvertesine fırlatıyordu.

Son sapan mesajı şöyleydi: “Amacım yolculuğa (!) bir süre daha, hala hiç durmaksızın, güneşin ve huzurun Avrupa’dakinden daha fazla olduğu pasifik adalarına doğru devam etmektir. Lütfen bir rekor kırmayı denediğimi düşünmeyin. ’rekor’ son derece aptalca bir kelimedir denizde. Yolculuğuma hiç durmadan devam ediyorum çünkü ben denizde mutluyum ve muhtemelen de ruhumu kurtarmak niyetindeyim.”

Koca Reis, dünya etrafında çoğunluğu Güney Okyanus’unda olmak üzere bir buçuk defadan fazla döndükten sonra, Tahiti’ye vardı. Funda demir, dediğinde deniz ve gökyüzü arasında yekvücut olduğu teknesiyle uçan balıklar, balinalar, fırtına ve rüzgâr ıslıkları arasında hiç karaya çıkmadan tek başına 37.455 deniz mili yapmıştı. Bütün yolu göksel seyir yöntemi, pusula ve haritalarıyla idare etti. Hızını bir parakete ile tespit etti. Modern denizciliğin neredeyse hiçbir donanımına sahip değildi. Yelkenlerinin tamirini, kaza sonucu armadaki hasarları hep tek başına halletti.

İşte bu kitap, bu büyük denizcinin seyir notlarından oluşuyor.

5. Büyük Orfoz – Yaman Koray (Akis Kitap)

Büyük Orfoz - Yaman Koray

Yaman Koray da Türk denizciliğinin ve deniz edebiyatının efsanelerinden birisi aslında. Hayatının büyük kısmını dalgıç ve yelkenci olarak geçirmiş, denizi çok iyi öğrenmiş, çok sevmiş ve çok yazmış. Zamanında epey de okunmuş bir yazar. 2000’li yılların başında kitaplarını yeniden bastırmak isteğinde yayıncılar onu yaşarken ölmüş bir yazar olarak nitelemiş ve kapılarını kapatmışlar. Kitaplarının baskısı bulunmuyordu ama bu yılın sonuna doğru bütün eserleri yeniden basılacak. Büyük Orfoz’da bir zıpkıncının resiflerin efesi dev balığın peşinden tutkuya gitmesini anlatıyor.

Ahmet Büke

İzmir Postası’nın Adamları, Çiğdem Külahı, Alnı Mavide, Kumrunun Gördüğü, Ekmek ve Zeytin, Cazibe İstasyonu ve Varamayan öykü kitaplarının yazarı; 2011 Sait Faik Hikâye Armağanı’nın sahibi Ahmet Büke, deniz edebiyatı ve denizcilik kültürü hakkında işte bu eserleri önerdi.

Siz de deniz edebiyatı ve denizcilik kültürü hakkında yazılmış kitaplara dair önerilerinizi Kayıp Rıhtım Forum’da bizimle paylaşabilirsiniz.

* * *

* Türk Mitolojisinden 10 Kitap Önerisi: Koronavirüs Günlerinde Alternatif Kaçış Planı

Konuk Yazar

Siz de Kayıp Rıhtım'da konuk yazar olabilirsiniz!

İletişim: [email protected]

7 Yorum BULUNUYOR


  1. Avatar for cway cway dedi ki:

    Kesinlikle katılıyorum. Halikarnas Balıkçısının tüm kitapları girer.

    Denizcilik ve edebiyat üzerine
    Halikarnas balıkçısının eserlerinden başka
    Zeyyat Selimoğlu’nun tüm kitapları.
    Oktay Sönmez Anılarda Gemiler
    Oktay Sönmez Güneşi Hüzünlüdür Kutup Denizlerinin
    Oktay Sönmez Acapulco’nun Işıkları
    İhsan Oktay Anar Amat
    Jules Verne Denizler Altında 20000 fersah
    Denizcilik gezi
    Sadun Bora Pupa Yelken
    Hakan Öğe Mecallan’ın İzinde
    Ayşe Kirişçioğlu’nun Yol
    Yılmaz Bayazıtoğlu’nun Denizlerden Denize
    Ömer Bozkurt’un İzlanda Yolcusu
    Ömer Bozkurt’un Her Yere Uzak Topraklar
    Tania Aebi Tek başıma

    Denizcilik ile ilgili anı kitapları
    Cem Gürdeniz’in Çelik Gemiler Demir Bahriyeliler
    Ahmet Rıza Gökçe Oy Denizler Denizler
    Çetin Akın Seyir Defterine Yazılmayanlar
    Ömer Asmalı ve Gizem Kodak’tan Deniz Kokan Öyküler
    Haldun Sevel Rüzgarlı Baba

    Denzicilik ve tarihle ilgili olanlar
    Emrah Sefa Gürkan’dan Sultanın Korsanları
    Orhan Koloğlu’ndan Türk Korsanları
    Palmira Brummett’den Osmanlı Denizgücü
    Barış Gür2den Tunç Çağını Sona Erdiren Deniz Kavimleri

    ve… YENİ DENİZ MECMUASI dergileri

  2. Avatar for ahmedgumus ahmedgumus dedi ki:

    Joseph Conrad

    • Narcissus’un Zencisi
    • Karanlığın Yüreği
    • Lord Jim
    • Nostromo
    • Zafer
    • Üç Deniz Öyküsü
    • Denizden Gelen Sır (öykü)
    • Gençlik (öykü)

    Jack London

    • Deniz Kurdu
    • Güney Denizi Hikayeleri
    • Denizin Çağrısı

    Herman Melville

    • Moby Dick
    • Billy Budd
    • Redburn
    • Typee

    Robert Louis Stevenson

    • Define Adası
    • Kaçırılan

    Ernest Hemingway

    • Yaşlı Adam ve Deniz
    • Akıntı Adaları

    Pierre Loti

    • İzlanda Balıkçısı

    Ursula K. Le Guin

    • Denizyolu
    • İçdeniz Balıkçısı

    Yukio Mişima

    • Denizi Yitiren Denizci
    • Dalgaların Sesi

    Daniel Defoe

    • Kaptan Singleton
    • Robinson Crusoe

    Siegfried Lenz

    • Saygı Duruşu

    Samuel Taylor Coleridge

    • Yaşlı Gemici

    William Gerald Golding

    • Deniz Üçlemesi (Geçiş Ayinleri, Yan Yana, Aşağıdaki Yangın)

    Victor Hugo

    • Deniz İşçileri

    Sten Nadolny

    • Yavaşlığın Keşfi

    Roy Jacobsen

    • Görülmeyenler
    • Beyaz Deniz

    Edgar Allan Poe

    • Nantucketli Arthur Gordon PYM’nin Öyküsü

    Stefan Zweig

    • Amerigo

    August Strindberg

    • Açık Deniz Kenarında

    Alessandro Baricco

    • Okyanus Deniz

    Jose Mauro De Vasconcelos

    • Kardeşim Rüzgar, Kardeşim Deniz

    John Steinbeck

    • Altın Kupa

    Avi

    • Saçtaki Tuz & İsyana Hazırlanan Tayfanın Arasında Bir Genç Kız

    Yann Martel

    • Pi’nin Yaşamı

    Wilbur Smith

    • Altın Aslan

    Patrick O’Brian

    • Rüzgarın Süvarisi & Kaptan Aubrey - Doktor Maturin

    Michael Crichton

    • Korsan Günlükleri

    Dan Simmons

    • Terör

    Rafael Sabatini

    • Denizler Arslanı
    • Siyah Kuğu

    Jules Verne

    • Buzlar Sfenksi
    • Denizler Altında 20.000 Fersah
    • Buzlar Arasında Bir Kış
    • Chancellor
    • Kaptan Hatteras’ın Maceraları
    • On Bes Yaşında Bir Kaptan
    • Denizde Bulunan Çocuk
    • Deniz Yılanı
  3. Avatar for dickens dickens dedi ki:

    Yazılmayanlardan ekleme yapayım:

    R.M. Ballantyne: Mercan Adası
    Johann David Wyss: İsviçreli Robinsonlar
    Jules Verne: Robensonlar Okulu, Nemo üçlemesinin kalanı Kaptan Grant’ın Çocukları ve Esrarlı Ada
    Rudyard Kipling: Korkusuz Kaptanlar - Sinemasal olarak en önemlisi budur (1938).
    1001 Gece Masalları: Sinbad’ın Yedi Yolculuğu üzerine basılmış her kitap.

  4. Avatar for sparrowhawk sparrowhawk dedi ki:

    Çocukken okuduğum Osman Atasoy-Uzaklar beni çok etkilemişti. Büyülenmiştim. Ama fazla etkilemiş sanırım sonrasında okuduğum hiçbir deniz temalı kitaptan zevk alamadım.:sweat_smile:

  5. Avatar for ahmedgumus ahmedgumus dedi ki:

    Benim ilgimi çekenler daha çok 19.yüzyılda deniz, deniz kıyısı veya adalarda geçen yabancı kurgu eserler. Uzaklar farklı bir kategori. Sadun Bora’nın Pupa Yelken’ini de beğenebilirsiniz. Osman Atasoy da deniz tutkusunu Verne kitapları ile beslese de Pupa Yelken için hayatımı değiştiren kitap diyor.

Söyleyeceklerin mi var? Forum'a gelip sohbete katıl.

2 cevap daha var.

Doğduğunuz Yıl En Popüler Kitap Hangisiydi?

Doğduğunuz Yıl En Popüler Kitap Hangisiydi?

al pacino reddettiği roller

Al Pacino Tarafından Reddedilen 16 Rol