in ,

3.600 Yıllık Bulmacada Kritik Parça Bulundu: Babil’in Çöküşündeki Sis Perdesi Aralanıyor

Binlerce yıllık saray ahşapları, Antik Babil’in çöküşünü MÖ 1587’ye tarihlendirdi. Bulgular, Mezopotamya kronolojisini yeniden şekillendiriyor.

Antik Babil Çöküş Tarihi Hesaplandı
- Reklam -
Kayıp Rıhtım'ı Google'da Takip Et
- Reklam -
Kayıp Rıhtım'ı Google'da Takip Et

Antik Mezopotamya’nın en önemli uygarlıklarından Eski Babil Krallığının ne zaman çöktüğü uzun süredir tartışma konusuydu.

Yeni bir çalışma, binlerce yıllık saray kalıntılarından çıkarılan ahşapların yıllık büyüme halkalarını inceleyerek bu tarih için şimdiye kadarki en güçlü tahminlerden birini ortaya koydu.

Arizona Üniversitesi araştırmacılarının yaptığı çalışma, Antik Babil’in düşüşünü MÖ 1587 yılına yerleştiren kronolojinin diğer seçeneklere göre daha güçlü olduğunu gösteriyor.

- Reklam -

Araştırma Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlandı.

Mezopotamya Takvimleri Tarihlendirmeyi Zorlaştırıyor

Mezopotamya, yazının kullanıldığı en eski uygarlıklara ev sahipliği yaptı. Bölgede yönetim kayıtlarından ticaret belgelerine, astronomik gözlemlerden kralların saltanat yıllarına kadar çok sayıda yazılı kaynak günümüze ulaştı.

Ancak bu belgelerde kullanılan tarihler günümüzdeki takvim sistemiyle doğrudan örtüşmüyor.

Antik Babil Çöküş Tarihi Ahşaplar

Örneğin bir tablette “Ammi-Ṣaduqa’nın 10. yılı” gibi bir ifade bulunabiliyor. Bu kayıt kendi döneminde oldukça açık olsa da söz konusu yılın modern takvimde tam olarak hangi MÖ tarihine karşılık geldiğini belirlemek zor.

Bu nedenle Mezopotamya’daki önemli olayların tarihleri için araştırmacılar uzun süredir birbirinden onlarca yıl farklı kronolojiler kullanıyor.

Çözüm Anadolu’daki Sarayların Ahşaplarından Geldi

Yeni araştırmada bilim insanları, günümüzde Türkiye sınırları içinde bulunan Kültepe ve Acemhöyük’teki antik saraylardan çıkarılan ahşap kirişleri inceledi.

Bu bölgeler, Mezopotamya’daki Asur dünyasıyla güçlü ticari ve siyasi bağlantılara sahipti.

Araştırmacılar ahşapların yıllık büyüme halkalarındaki karbon-14 miktarını ölçerek ağaçların ne zaman büyüdüğünü ve ne zaman kesildiğini daha kesin biçimde hesapladı.

Kültepe’deki Waršama Sarayı’ndan elde edilen ahşapların dış halkaları MÖ 1837-1836 yıllarına tarihlendi.

Acemhöyük’teki Sarıkaya Sarayı’nda kullanılan bazı kerestelerin ise yaklaşık MÖ 1778 yılında kesildiği belirlendi.

Kil Tabletlerle Ağaç Halkaları Eşleştirildi

Bu sarayların altında ve çevresinde daha önce yapılan kazılarda çok sayıda kil tablet bulunmuştu.

Tabletlerde yöneticilerin saltanat yılları, ticari faaliyetler ve çeşitli tarihsel olaylar kayıt altına alınmıştı.

Ahşapların kesin tarihlerinin belirlenmesi sayesinde araştırmacılar, tabletlerde kullanılan Mezopotamya takvimini günümüzde kullanılan MÖ tarihleriyle daha güvenilir biçimde eşleştirebildi.

- Reklam -

Böylece yıllardır birbiriyle yarışan farklı Mezopotamya kronolojilerinin hangisinin arkeolojik verilerle daha iyi uyuştuğu sınanabildi.

Antik Babil MÖ 1587’de Düşmüş Olabilir

Araştırmacılar elde ettikleri sonuçların, bilim dünyasında “orta-düşük kronoloji” olarak bilinen zaman çizelgesini desteklediğini belirledi.

Bu kronolojiye göre Eski Babil Krallığı’nın çöküşü yaklaşık MÖ 1587 yılında gerçekleşti.

Burada söz konusu olan devlet, çok daha sonra ortaya çıkan ve İncil anlatılarında da adı geçen Yeni Babil İmparatorluğu değil.

Eski Babil Krallığı, Dicle ve Fırat nehirleri arasındaki Mezopotamya bölgesinde, günümüzdeki Bağdat’ın güneyinde gelişen daha erken dönemli siyasi yapılardan biriydi.

Antik Babil Çöküş Tarihii

Ağaç Halkaları Hititlerin Sonuna da Işık Tutuyor

Araştırma yalnızca Babil kronolojisine dair sonuçlar sunmadı.

Ağaç halkalarında MÖ 1194 ile 1192 yılları arasında ciddi bir kuraklığa işaret eden izler de bulundu.

Bu dönem, Hitit İmparatorluğunun başkenti Hattuşa’nın yağmalanıp yakıldığı yıllara yakın bir zaman dilimine denk geliyor.

Araştırmacılar bu nedenle şiddetli kuraklığın Hititlerin çöküşüne katkıda bulunan etkenlerden biri olmuş olabileceğini düşünüyor.

Yeni çalışma, binlerce yıl önce kesilmiş birkaç ağacın yalnızca iklim koşullarını değil, antik uygarlıkların yükseliş ve çöküş tarihlerini de daha kesin biçimde ortaya koyabileceğini gösteriyor.

İlginizi Çekebilir: 3 Milyon Yıllık Çocuk Kafatası, Evrimin Doğrusal Hikâyesini Değiştirdi

Eski Babil Krallığı’nın çöküşüne dair sizin düşünceleriniz neler? Fikirlerinizi yorumlarda veya Kayıp Rıhtım Forum’da paylaşabilir, arkeoloji dünyasından daha fazla haber için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: IFL Science

Ethem Yekta Ulaş

Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencisiyim. Çocukluğumdan beri üretmeyi seviyorum ve farklı alanlarda deneyim kazanmak istiyorum. Tutkum, öğrenme isteğim ve bu alanlarda kendi tarzımı oluşturma çabamla ilerlemeye devam ediyorum.

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

The Institute 2. Sezon İzlenme Verisi

Stephen King Uyarlaması Bilimkurgu Gerilim Dizisi Zirveyi Ele Geçirdi