Astronomlar, Dünya’dan yalnızca 28 ışık yılı uzaklıkta alışılmadık bir üçlü yıldız sistemi keşfetti. Sistemin merkezinde birbirine son derece yakın bir kırmızı cüce ile beyaz cüce bulunurken, daha uzakta ikinci bir beyaz cüce bu çifti çevreliyor.
Araştırmacılar, merkezdeki iki yıldızın geçmişte çoktan birleşmiş olması gerektiğini düşünüyor. Bu nedenle sistemin bugün hâlâ varlığını sürdürüyor olması yıldız evrimine ilişkin mevcut modeller açısından önemli bir soru işareti yaratıyor.
Çalışma Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlandı.
Keşif Gezegen Ararken Yapıldı
Sistem ilk olarak gökbilimcilerin ötegezegen arayışı sırasında dikkat çekti.
Araştırmacılar, “Welopōʻai” adı verilen sistemin merkezindeki kırmızı cücenin hareketlerinde olağan dışı değişimler fark etti. Yıldızın hızında saniyede yaklaşık 16 kilometreye ulaşan dalgalanmalar görülüyordu.
Bu değer, başlangıçta beklenenden bin katın üzerinde bir sapmaya karşılık geliyordu.
Gözlemler, Hawaii’deki sönmüş Maunakea Yanardağı üzerinde bulunan Kanada-Fransa-Hawaii Teleskobu’ndaki SPIRou aygıtıyla gerçekleştirildi.

Araştırmacılar yıllar süren incelemelerin ardından kırmızı cüceyi güçlü biçimde çeken görünmez cismin, Güneş’in kütlesinin yarısından daha ağır olduğunu hesapladı.
Görünmeyen Yıldızın Beyaz Cüce Olduğu Anlaşıldı
Bu kadar büyük kütleli ancak son derece sönük bir cismin ne olabileceği araştırıldığında en güçlü adayın beyaz cüce olduğu ortaya çıktı.
Laval Üniversitesi’nden fizik öğrencisi Charles-Antoine Parent, yüksek kütle ile düşük parlaklığın birlikte değerlendirilmesi sonucunda cismin büyük olasılıkla ölü bir yıldız kalıntısı olduğunu belirtti.
İlk aşamada nötron yıldızı veya kara delik olasılıkları da tamamen dışlanmamıştı.
Ancak yine Maunakea’da bulunan Gemini North Teleskobu’nun ‘Alopeke aygıtıyla elde edilen yüksek çözünürlüklü görüntüler, merkezi çiftteki görünmeyen cismin beyaz cüce olduğunu doğrulamaya yardımcı oldu.
Sistemin daha dışında ise zaten ikinci bir beyaz cücenin bulunduğu belirlendi.
“Bu Sistem Var Olmamalı”
Asıl sorun, merkezdeki beyaz cücenin geçmişiyle ilgili.
Beyaz cüceler, Güneş benzeri yıldızların yaşamlarının sonunda geriye kalan yoğun çekirdekler. Ancak bu aşamaya gelmeden önce yıldızlar genellikle büyük ölçüde genişleyerek dev yıldız hâline geliyor.
Welopōʻai sistemindeki beyaz cücenin atası da geçmişte böylesine şişmiş bir yıldız olmalıydı.
Fakat merkezdeki kırmızı cüce ona o kadar yakın ki genişleme sırasında iki yıldızın birbirine çarpması veya en azından ortak bir gaz zarfına girerek hızla birbirlerine yaklaşması bekleniyor.
Araştırmacılara göre bu koşullar altında iki yıldızın çoktan birleşerek tek bir cisme dönüşmüş olması gerekirdi.
Montreal Üniversitesi’nden astrofizikçi Patrick Dufour, bu nedenle sistem için “var olmaması gerekiyor” ifadesini kullandı ve mevcut durumda nasıl oluştuğunu açıklayan temiz bir model bulunmadığını belirtti.
Üçüncü Yıldız Sistemi Kurtarmış Olabilir
Araştırmacılar, sistemdeki daha uzaktaki ikinci beyaz cücenin kritik bir rol oynamış olabileceğini düşünüyor.
Bu üçüncü yıldızın kütleçekimsel etkisi, merkezdeki iki yıldızın geçmişteki yörüngelerini değiştirerek birleşmelerini engellemiş olabilir.
Ancak bu senaryo henüz kesinleşmiş değil.

Bilim insanları bundan sonraki gözlemlerde üç yıldız arasındaki kütleçekimsel etkileşimi daha ayrıntılı biçimde modellemeyi planlıyor.
Yakın Çevremizde Benzeri Bilinen Başka Bir Sistem Yok
Welopōʻai’yi daha da sıradışı yapan özelliklerden biri, benzer bir sistemin Dünya’ya yakın bölgelerde bilinmemesi.
Araştırmacılar, 100 ışık yılı içinde merkezde yakın bir çift ve daha uzakta bir başka beyaz cüceden oluşan benzer bir üçlü sistem bulunmadığını belirtiyor.
Bu nedenle Welopōʻai, yıldızların özellikle çoklu sistemlerde nasıl yaşlandığını ve birbirlerinin evrimini nasıl etkilediğini anlamak açısından önemli bir laboratuvar görevi görebilir.
Montreal Üniversitesi’nden Étienne Artigau, keşfin Güneş Sistemi’nin yakın çevresinde bile hâlâ beklenmedik yıldız sistemlerinin bulunabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Araştırmacılar şimdi, “var olmaması gereken” bu sistemin bugünkü düzenine nasıl ulaştığını çözmeye çalışıyor.
İlginizi Çekebilir: Yeni Keşfedilen Mantar Türü Bilim İnsanlarını Şaşkına Çevirdi
Keşfe dair düşüncelerinizi yorumlarda veya Kayıp Rıhtım Forum’da paylaşabilir, sinema dünyasından daha fazla haber için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.
Kaynak: Gizmodo


Forum üzerinden yorum yapıp sohbete katılmak için tıkla!