Peru’da gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda, 1.000 yılı aşkın süredir bozulmadan korunan dört mumya bulundu. Nazca kültürüne ait olduğu belirlenen insan kalıntılarının bir Wari tapınağının yakınında gömülmüş olması, iki toplum arasındaki ilişkilere dair mevcut görüşleri değiştirebilir.
Kuzey Arizona Üniversitesi ve Peru Kültür Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen araştırma, Wari İmparatorluğu’nun bölge üzerindeki hâkimiyetini yalnızca askerî yöntemlerle kurmamış olabileceğine ilişkin yeni kanıtlar sunuyor.
Araştırmacılar, mezarlarda bulunan adakların ve defin uygulamalarının iki toplum arasında düşünüldüğünden daha karmaşık bir ilişki bulunduğuna işaret ettiğini belirtiyor.
Peru’daki Nazca Mumyaları Beklenmedik Bir Yerde Bulundu
Kuzey Arizona Üniversitesi’nden biyolojik antropolog Corina Kellner ve ekibi, 2022 yılında Peru’nun güney kıyısındaki Huaca del Loro arkeolojik alanında dört mumya keşfetti.
MS 1-750 yılları arasında bölgede gelişen Nazca kültürüne ait mumyalar, bin yılı aşkın süredir yağmalanmadan korunmuş bir mezarda bulundu.
Kumaşlara sarılmış dört kişinin kalıntıları, dizleri göğüslerine çekilmiş ve elleri yüzlerine yakın olacak şekilde oturur pozisyonda yerleştirilmişti.
Ancak araştırmacıları asıl şaşırtan mumyaların korunma durumundan çok bulundukları yer oldu.
Diğer Nazca mezarlarının aksine bu dört kişi, Wari İmparatorluğu’na ait bir tapınağın yakınında gömülmüştü.
Corina Kellner, buluntuların Wari toplumunun Nazca bölgesindeki faaliyetlerine ilişkin mevcut değerlendirmeleri yeniden gözden geçirmelerini sağladığını belirtti.
Wari İmparatorluğu’nun Fetihlerine Yeni Bir Bakış Getirilebilir
Yaklaşık MS 600-1100 yılları arasında varlığını sürdüren Wari İmparatorluğu, Peru’nun Ayacucho bölgesinden kıyı kesimlerine ve dağlık alanlarına kadar geniş bir coğrafyada hâkimiyet kurdu.
Wari toplumunun askerî gücü, tahkim edilmiş yerleşimleri ve savaşçı tasvirleri uzun süredir araştırmacıların dikkatini çekiyor. Bu nedenle imparatorluğun çevresindeki toplumlarla ilişkileri büyük ölçüde askerî fetihler ve siyasi hâkimiyet üzerinden değerlendiriliyor.
Ancak Huaca del Loro’daki yeni buluntular, Wari ile Nazca topluluklarının ilişkilerinin yalnızca çatışmaya dayanmadığını düşündürüyor.
Araştırmacılara göre söz konusu arkeolojik alan, Wari yönetiminin Nazca bölgesindeki önemli idari merkezlerinden biri olabilir.
Bölgede tespit edilen Wari mimarisine özgü D biçimli tapınaklar da bu değerlendirmeyi destekliyor.
Mumyaların böyle bir yapının yakınında bulunması ise iki toplum arasındaki kültürel ve siyasi ilişkilerin daha ayrıntılı incelenmesini gerektiriyor.
Mezarda Yerel Yiyecekler ve Kurban Edilmiş Hayvanlar Bulundu
Arkeologlar, mumyaların bulunduğu mezarda farklı geleneklerin izlerini taşıyan çok sayıda adak tespit etti.
Sıvayla kaplanmış mezarda yerel yiyeceklerin yanı sıra hem Nazca hem de Wari gelenekleriyle ilişkilendirilen seramikler bulundu. Ayrıca lama ve alpaka gibi devegillerin kurban edildiğini gösteren kalıntılara rastlandı.
Araştırmacılar, bu buluntuların mezardaki kişilerin iki toplum arasındaki ilişkiler açısından özel bir konuma sahip olabileceğini düşündürdüğünü belirtiyor.
Mezarın törenlerle bağlantılı bir alanda bulunması da söz konusu kişilerin ölümünden sonra belirli ritüellerle onurlandırılmış olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.
Corina Kellner, iki toplumun defin uygulamalarının bu ölçüde iç içe geçmesinin, Wari İmparatorluğu’nun bölgede daha barışçıl ilişkiler geliştirmiş olabileceğine işaret ettiğini ifade ediyor.
Nazca topluluklarının Wari yönetimini desteklemiş olması da araştırmacıların değerlendirdiği ihtimaller arasında bulunuyor. Ancak keşif, iki toplum arasında çatışma yaşanmadığını kanıtlamıyor.
Mumyalara DNA ve Bilgisayarlı Tomografi Analizleri Yapıldı
Araştırma ekibi, mumyaların kimliklerini ve yaşam öykülerini daha ayrıntılı biçimde belirlemek için yeni incelemeler yürütüyor.
İlk değerlendirmeler, radyoloji ve tıp uzmanlarının desteğiyle gerçekleştirilen röntgen incelemelerine dayanıyor.
Peru’daki uzmanlar ise mumyalardan DNA örnekleri aldı ve bilgisayarlı tomografi taramaları gerçekleştirdi. Elde edilen sonuçlar, bireylerin biyolojik özellikleri ve birbirleriyle olası akrabalık ilişkileri hakkında yeni bilgiler sağlayabilir.
Mumyalar şu anda Lima Ulusal Müzesi’nde korunuyor.
Corina Kellner ve ekibi, inceleme sonuçlarının ardından kalıntılar üzerinde izotop analizleri gerçekleştirmeyi planlıyor.
Bu yöntem, bireylerin yaşamları boyunca tükettikleri besinleri ve hangi coğrafi bölgelerde yaşamış olabileceklerini belirlemeye yardımcı oluyor.
Keşif, Antik Toplumların Birlikte Yaşama Biçimlerini Aydınlatabilir
Araştırmacılar, yeni incelemeler sayesinde mezardaki kişilerin yerel Nazca topluluğuna mı yoksa başka bölgelerden gelen insanlara mı ait olduğunu daha ayrıntılı biçimde araştırabilecek.
Bu bilgiler, Wari İmparatorluğu’nun fethettiği veya hâkimiyet kurduğu bölgelerde nasıl bir yönetim modeli benimsediğinin anlaşılmasına katkı sağlayabilir.
Özellikle topluluklar arasında göç, kültürel etkileşim ve olası direniş hareketlerinin bulunup bulunmadığı araştırmanın temel soruları arasında yer alıyor.
Corina Kellner, imparatorlukların genişleme süreçlerinin her zaman yalnızca şiddet ve askerî çatışmalarla açıklanamayacağını vurguluyor. Farklı toplumların karşılıklı çıkarlar doğrultusunda iş birliği yapmış olabileceğine dikkat çekiyor.
Araştırmacılara göre dört mumyadan elde edilecek yeni bulgular, Wari İmparatorluğu ile Nazca halkı arasındaki ilişkinin niteliğini ve Güney Amerika’nın antik siyasi tarihini daha ayrıntılı biçimde anlamayı sağlayabilir.
İlginizi Çekebilir: Göbeklitepe’de Ezber Bozan Keşif
Peru’da keşfedilen mumyalara dair düşüncelerinizi yorumlarda veya Kayıp Rıhtım Forum’da paylaşabilir, arkeoloji dünyasından yeni haberler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.
Kaynak: Gizmodo
Forum üzerinden yorum yapıp sohbete katılmak için tıkla!