in

“Sürüngen Evrimi” Tarihi Baştan Yazılıyor: Dişleri Kasap Bıçağı Kadar Keskin Antik Bir Kertenkele Türü Keşfedildi

Dişleri kasap bıçağı kadar keskin, avuç içi büyüklüğündeki bir kertenkele fosili üzerinde yapılan araştırmalar, sürüngenlerin kökenini 35 milyon yıl geriye kaydırdı.

Antik Kertenkele Keşfi Sürüngen Evrimi Tarihini Değiştirdi

Yeni araştırma sürüngen evrimi tarihini değiştirdi. Bir kertenkele fosiline odaklanan araştırmacılar, kalıntıların Triyas dönemine ait olduğunu ortaya çıkardı. Bu da sürüngen evrimi hakkında bilinenlerin yeniden yazılmasına sebep oldu ve modern kertenkeleler ile yılanların kökenini 35 milyon yıl öncesine kaydırdı.

Paleontologlar, Londra’daki Doğal Tarih Müzesi’ndeki depoda saklanan bir kayanın içine gömülü küçük, jilet dişli sürüngenin fosilleşmiş kalıntılarını buldular. Söz konusu kaya 1950’li yıllarda İngiltere’nin Bristol  şehri yakınlarındaki bir taş ocağından çıkarıldığından beri orada tutuluyordu. “Clevosaurus ve bir başka sürüngen” olarak etiketlenen fosil hakkında şimdiye dek çok az şey biliniyordu.

kertenkele tomografi tarama

Kısa bir süre önce araştırmacılar yeni bir çalışma için fosili incelediler ve kökeninin yaklaşık 202 milyon yıl öncesine, yani 237 milyon yıldan 201 milyon yıl öncesine dayanan Triyas döneminin sonlarına kadar uzandığını tespit ettiler. Ayrıca kalıntıların kısmi bir iskelet, kafatası ve çeneleri içerdiğini ortaya çıkardılar. Fosilin bilgisayarlı tomografi taraması, araştırmacıların bir tür pullu sürüngene (squamata) baktıklarını belirlemelerine yardımcı oldu. Squamata, kertenkeleleri, yılanları ve amfibiler veya “solucan kertenkeleleri” adı verilen bir grup bacaksız kertenkeleyi kapsayan en büyük sürüngen takımını ifade etmek için kullanılıyor.

Bristol Üniversitesi’nde omurgalı paleontolojisi profesörü olan çalışmanın ortak yazarı Michael Benton, fosilin “avucunuzun içine sığacak kadar küçük” olduğunu ve kasap bıçağını andıran keskin dişlerle dolu 3 santimetrelik bir kafatası içerdiğini söyledi.

Cryptovaranoides Microlanius Adı Verilen Antik Kertenkele, Triyas Dönemi Sonlarında Yaşayan Bir Türdü

Antik Kertenkele Keşfi Sürüngen Evrimi Tarihi

Araştırmacılar, küçük boyutlu fosili incelemek için daha az istilacı teknikler kullanmak zorunda kaldılar. Bu tür yöntemler kaya ilk keşfedildiğinde henüz yoktu. Profesör Benton şunları söyledi:

“İğne kullanarak yapılan geleneksel temizleme yöntemleri tahribata neden oluyor. Ancak bilgisayarlı tomografi taraması, kayanın içindeki tüm küçük ayrıntıları ve gizli kısımları zarar görmeden ortaya çıkarmamızı sağladı. Ayrıntılı anatomisini belirlemek, modern ve fosil formlarla karşılaştırmalar yapmak için kafatası kemiklerinin bu ayrıntı düzeyini görmemiz gerekiyordu.”

Bilgisayarlı tomografi taramalarını kılavuz olarak kullanan araştırmacılar, fosilin 3 boyutlu bir rekonstrüksiyonunu oluşturdular. Çalışma sonunda kertenkelenin yaklaşık 25 cm uzunluğunda olduğu ve uzun ince kuyruğunun boyunun yarısını oluşturduğu ortaya çıktı.

Kertenkele, küçük boyutlarına rağmen keskin dişleriyle tehditkar bir görünüm sunduğundan paleontologlar ona “küçük kasap” anlamına gelen Cryptovaranoides microlanius adını verdiler. Kertenkele hayattayken, muhtemelen bir zamanlar şimdi Bristol’ü çevreleyen kireçtaşı açısından zengin adalarda eklembacaklıları ve küçük omurgalıları avlıyordu.

Yeni Keşif ile Günümüz Kertenkele ve Yılanlarının Evriminin Bilinen Tarihten 35 Milyon Yıl Öncesine Dayandığı Ortaya Çıktı

Antik Kertenkele Keşfi Sürüngen Evrimi Tarihini Değiştirdi

Yeni keşfin en önemli noktası ise, günümüz kertenkelelerinin ve yılanlarının kökenlerini yeniden yazarak, bu canlıların önceden düşünülenden yaklaşık 35 milyon yıldan daha önce yaşadığını ortaya koymasıydı. Benton, bu keşfin, pullu sürüngenler evriminin resmini tamamlamaya yardımcı olduğunu söyledi.

“Modern biyolojideki kilit soru, 11 binden fazla türü olan kertenkeleler ve yılanlar gibi soy anlamında gerçekten başarılı grupları anlamak. Nasıl bu kadar devam edebildiler ve iklim değişikliğine nasıl tepki veriyorlar? Bu yüzden zamanda geriye dönüp baktığımızda, bu türlerin tam olarak ne zaman, nerede ve nasıl ortaya çıktığını bilmemiz gerekiyor. Yeni fosilimiz şimdi tüm türün evrimini yeniden düzenliyor ve 35 milyon yıl geriye çekiyor.”

Yeni keşif hakkında sizler neler düşünüyorsunuz? Sizce geçmişe dair bunun gibi henüz keşfetmediğimiz neler olabilir? Yorumlarınızı Kayıp Rıhtım Forum üzerinden bizlerle paylaşabilir, ayrıca tüm içeriklerimizden anında haberdar olmak adına bizi Google Haberler üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: Live Science

Hakan Tunç

Kocaeli Üniversitesi'nden mezun. Kitap okumayı, film izlemeyi ve özellikle animeleri çok sever.

Zindanlar ve Ejderhalar Filmi Kamera Arkası Görüntüleri

“Zindanlar ve Ejderhalar” Filminden Yeni Kareler İçeren Kamera Arkası Görüntüleri [Video]

Sükût Ayyuka Çıkar - Yücel Balku | Haftanın Kitabı #249

Sükût Ayyuka Çıkar – Yücel Balku | Haftanın Kitabı #249