Tolkien’e de İlham Olan “Exeter Kitabı” Tarihi Eser Vandalizminden Nasibini Almış!

Anglosakson edebiyatının en önemli eserlerinden "Exeter Kitabı"nı duymuş muydunuz? J.R.R. Tolkien de dâhil olmak üzere birçok şair ve yazara ilham olan eser, anlaşılamadığı için kesme tahtası ve bardak altlığı olarak kullanılmış!

“Exeter Kitabı”nı duymuş muydunuz? 10. yüzyılın sonlarında yazılan ve 2016 yılında UNESCO tarafından dünyanın başlıca kültürel eserleri listesine dâhil edilen bu el yazması, 1072 yılından beri Exeter Katedrali’nin kütüphanesinde bulunuyor. Kitabı ilginç yapan şeylerden biriyse tarihi eser vandalizminin en ilginç örneklerinden birine maruz kalmış olması.

Şairler ve yazarlar “Exeter Kitabı”ndan uzun yıllar boyu ilham aldılar.

İlk sekiz sayfası kayıp olan el yazmasının şu anki giriş sayfalarında derin bıçak izleri var. Bu bıçak izlerinin kitabın doğrama tahtası olarak kullanılmasından dolayı oluştuğuna inanılıyor. Kitabın boyutu da bu tür bir kullanım için ideal. Bunun yanı sıra bazı sayfaların üzerinde, eserin ayrıca bardak altlığı görevini gördüğünü gösteren dairesel lekeler de bulunuyor.

Kitabı bu şekilde kullananların kimliği bilinmiyor. Anglo-Sakson edebiyatı uzmanı Patrick W. Conner’ın belirttiğine göre eserin dilinin 13. yüzyıl ve sonrasında yaşayan çoğu kişi için anlaşılabilir olmaması, bu zararın verilmesinde önemli bir etken. Bir keşişin, kimse tarafından okunmayan bir kitabı başka bir şekilde kullanmakta mahzur görmemesi, kulağa oldukça mantıklı gelen bir açıklama.

19. yüzyılda Anglo-Sakson edebiyatına dair ilginin artmasıyla birlikte kitap yeniden keşfedildi. Övgü şiirler, ağıtlar ve bilmecelerden oluşan eserin en ünlü okuru ise J.R.R. Tolkien. Kendisinin de belirttiği üzere Tolkien, Orta Dünya’ya adını verirken kitabın aşağıdaki dizelerinden ilham aldı:

“éala éarendel engla beorhtast

ofer middangeard monnum sended”

(Éarendel’i selamlayın, meleklerin en parlağı,

Orta Dünya’nın üzerinden insanlara gönderilen.)

“Exeter Kitabı”, hâlâ bilinmekte olan birçok eski İngiliz bilmecesinin kaynağı olmuş.

Kaynak: Atlas Obscura
Yazar: Anne Ewbank
Çevirmen: Elif Laçin Aytaç

  • 51
    Shares
Etiketler:  




98, İstanbul. Küçükken Harry Potter sayesinde fantastik edebiyata giriş yaptım ve daha sonra hayal gücü içerikli her şey hayatımın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Bunun yanısıra animasyonun her türlüsünü, özellikle bilgisayar animasyonunu çok seviyorum. İflah olmaz bir Disney ve Pixar hayranıyım. Boş vakitlerimde Fleet Foxes dinleyip hayal kuruyorum.

Tolkien’e de İlham Olan “Exeter Kitabı” Tarihi Eser Vandalizminden Nasibini Almış!

Anglosakson edebiyatının en önemli eserlerinden “Exeter Kitabı”nı duymuş muydunuz? J.R.R. Tolkien de dâhil olmak üzere birçok şair ve yazara ilham olan eser, anlaşılamadığı için kesme tahtası ve bardak altlığı olarak kullanılmış!

  • 51
    Shares

 

 

Başa dönün