Dijital Dünyanın Kelimeleri Artık Türkçe: “RT” Değil “Sektirme”

Dijital dünyanın hayatımıza kattığı bazı kelimeler 'Türkçeleştirildi'. RT etmek 'Sektirme', Influencer ise 'Deneyimleyici' oldu.

Dijital çağ ile birlikte hayatımıza pek çok yeni kelime katıldı. RT etmek, stalk’lamak, diss atmak, stalk’lamak ve caps gibi… Bu kelimelerin Türkçe karşılıklarını belirlemek için geçtiğimiz günlerde bir çalıştay düzenlendi. Ortaya çıkan sonuçlar ise bizlere “çok oturgaçlı götürgeç” yıllarını hatırlattı.

Yeni İletişim Ortamları’nda Türkçe: “Güncel Sorunlar ve Terim Önerileri Çalıştayı” ‘Dijital İtibar, Endüstri 4.0 ve Yapay Zekâ, Dijital Medya, Siber Güvenlik ve Toplum 5.0’ konularıyla beş farklı masada Türkçe terimlere geçiş konunun uzmanlarıyla tartışmaya açıldı.

3 Aralık 2019 tarihinde gerçekleştirilen çalıştayın paydaşları şu şekildeydi: Türk Dil Kurumu, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul Okan Üniversitesi ve Türkiye Bilişim Derneği.

TDK uzmanları, dilbilimciler, iletişimciler ve alanlarında uzman pek çok ismin bir araya geldiği çalıştayda, dijital çağ ile hayatımıza giren yabancı kelimelerin Türkçe karşılıkları tespit edilmeye çalışıldı.

Dijital Çağın Türkçe Kelimeleri Belli Oldu

Çalıştay kapsamında 100’den fazla terimin Türkçeleştirilmesi gerektiği konusunda uzlaşıldı. 40’a yakın kelime için de çözüm önerileri getirildi.

İşte o kelimelerden bazıları şu şekilde:

Re-Tweet (RT): Sektirme
Binge Watch: Dizibitiren, Aralıksız İzlemek, Duraksız İzlemek
Diss Atmak: Cevap Yollamak
Stalker: Sanal Casusluk
Influencer: Deneyimleyici
Caps: Yazılı Resim, Resim Yorum
Cyber Bot: Siber Can
Teaser: Meraklandırıcı Video
Caption: Resim Altı

İstanbul Gelişim Üniversitesi’nde düzenlenen çalıştayda öne çıkan kelime önerileri bu şekildeydi.

Çalıştay’ın açılış törenine Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Gürer GÜLSEVİN ile birlikte İstanbul Gelişim Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Kürşat YALÇINER, İstanbul Gelişim Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Burhan AYKAÇ, İstanbul Gelişim Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Abdulkadir GAYRETLİ, İstanbul Okan Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Güner GÜRSOY, İstanbul Okan Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nadir Engin UZUN,Türkiye Bilişim Derneği Bilişimde Özenli Türkçe Grubu Üyesi İlker TABAK, Türk Dil Kurumu Bilim Kurulu üyeleri Prof. Dr. Ayşe İLKER ve Prof. Dr. Ahmet GÜNŞEN ile çok sayıda akademisyen ve öğrenci katıldı.

GÖZ ATIN  InSight, Mars'ta Yeni Bir Sorunla Karşılaştı

Peki siz bu önerileri nasıl karşılıyorsunuz? Aralarında toplum tarafından kabul edilebilecek nitelikte olan öneriler var mı? Görüşlerinizi Kayıp Rıhtım Forum’da bizlerle paylaşmayı unutmayın.

* * *

* Virginia Woolf Cevaplıyor: “Bir Kitap Nasıl Okunmalı?”

Kaynak: BirGün, tdk.gov.tr




Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunuyum. 2016'dan beri serbest editörlük yapıyor, çeşitli internet siteleri ve dergiler için haber ve incelemeler kaleme alıyorum.

Dijital Dünyanın Kelimeleri Artık Türkçe: “RT” Değil “Sektirme” için 13 yorum

  1. :expressionless: Allah’ım sen bizi neyle sınıyorsun? Re-Tweet ve Binge Watch’ı tuttum ama Diss Atma’ya “Cevap Yollamak” demek nedir? “Taşlamak” var. Stalker “Sanal Casus” yerine “Gizli, Saklı Takipçi” denebilirdi.

    Teaser,Cyber Bot, Caps ve Caption çevirilerine girmiyorum bile. Sonra neden Türkçesi kullanılmıyor? Yaratıcılık: 0’da ondan.


  2. Agape dedi ki:

    Öneri sunanların hepsi yaşlı denebilecek yaşlarda. Sonuçların böyle olması çok normal göründü şu an gözüme. :smiley: Anneanneme sorsaydım çok daha yaratıcı sonuçlar alabilirdik.


  3. Nemo dedi ki:

    Cyberstalker, stalker gibi kelimelerin takipçi, gizli/saklı takipçiyle yakından ilişkisi yok. Ne gizli ne de sadece takipçi. Niye bunu önerdin anlamadım. Kesinlikle çok hatalı bir çeviri olurdu. Stalker bilinçli ve tekrarlı taciz anlamına geliyor. Siber taciz de bunun internetteki hâli.

    Casusluk daha doğru bir kullanım olsa da farklı bir anlamı olan kelime yine casus. Şu an günümüzde bilhassa siber taciz çok büyük önem taşıyor. Bunun psikolojik problemlerle ilişkisi gayet yüksek. Bu sebeple bu kelimeler hem günlük hem de akademik açıdan iyi ayrılması gerekli.


  4. İyi niyetli bir çalışma ama çalışma aşamasında kalacak gibi gibi…

    Sorun akademi neferlerinin halktan kopuk olmasında yatıyor.

    Bu çalışmaların sahada anket ya da internette kamuoyu oylama gibi çalışmalar üzerine giderek daha çok gençlere yönelmesi gerektiğine inanıyorum.

    Dili düzgün kullanma açısından edebiyata daha çok değer verilmesi. Desteklenmesi ve ön plana çıkarılması gibi etmenler de gerekiyor.

    Sorun akademisyenlerimizin ya da kurum çalışanlarının fanusta yaşamasından ego basıyor olmalarından kaynaklanıyor.

    O onun tanıdığı bu bunun tanıdığı diye diye üniversitelerde/kurumlarda zekasıyla, çalışkanlığıyla ya da yaratıcılığıyla öne çıkan öğrencileri/çalışanları kaldırımlara mahkum edip vasıfsız kadrolarla doldurursan olacağı “çok oturgaçlı götürgeç” ve bundan ilerisi de ironidir.

    Zamanında selam getire götüre yalaya yalaya dilinde pütür kalmamış tanıdıklarım şuan universitelerde doçent ve yarının profları ne bekleyebilirim, ülkenin genel durumu böyle ve şimdi onlar çıkmışlar, “Gençler dili doğru kullanın hımmmm!” diyorlar.

    Bir ara tezler çalındığı ortaya çıktı ve sonra olayın üstü kapandı. Bir ülkede sanatçılara, edebiyatçılara, düşünürlere değil de siyasetçilere peynir ekmek gibi fahri doktora dağıtılıyorsa biliniz ki vizyon budur ötesi yoktur.

    İşte bu vizyonda yaratıcılık ne gezsin vasıf yok bir kere vasıf…


Dijital Dünyanın Kelimeleri Artık Türkçe: “RT” Değil “Sektirme”

Dijital dünyanın hayatımıza kattığı bazı kelimeler ‘Türkçeleştirildi’. RT etmek ‘Sektirme’, Influencer ise ‘Deneyimleyici’ oldu.

Başa dönün