in

Yayın Dünyamıza Dair Tüm İstatistikler

Kütüphaneler Haftası kapsamında hazırlanan bu araştırmaya mutlaka göz atın! Türkiye’nin okuma alışkanlıkları ile ilgili ortaya çıkan gerçekler pek de iç açıcı değil.

Doğruluk Payı gönüllü editörlerlerinden Settar Uğur Kurt ve Çağrı Öner tarafından hazırlanan bu araştırma ile ülkemizdeki okuma alışkanlıkları üzerine detaylıca düşünme fırsatı buluyoruz! Gerçekler pek de iç açıcı değil gibi görünüyor.

İkili, kitap okumanın insani ve toplumsal gelişime katkısının vurgulandığı Kütüphane Haftası’nda, Türkiye’de konuyla ilgili istatistiklerin bizlere neler gösterdiği incelemişler ve ortaya böyle bir rapor çıkmış.

Kitap Yayımlama

Öncelikle Türkiye’deki yayınevi ve kitabevi sayısına ilişkin Türkiye Yayıncılar Birliği’nin açıkladığı çeşitli istatistikler bulunuyor. Türkiye Kitap Pazarı Raporu’na göre, Türkiye’de Kitabevi sayısı yaklaşık 6.000. Aynı rapora göre yaklaşık 150 de dağıtım şirketi bulunuyor. Yıllara göre yayınevi sayısına baktığımızda da 2008 yılından 2012 yılına kadar yayınevi sayısının artış gösterdiği, 2013 yılında sayıca düştükten sonra bu tarihten sonra sabit kaldığı görülüyor.

Bir yılda kaç kitabın yayımlandığı sayısına da ISBN yani Uluslararası Standart Kitap Numarası aracılığıyla ulaşabiliyoruz. 1972 yılından beri kullanımda olan bu numaralama sistemi ile her kitaba bir ISBN numarası veriliyor. Bu sayede yıl içinde kaç farklı kitaba ISBN verildiği ve dolayısıyla kaç yeni kitabın yayımlandığı sayısına ulaşılabiliyor. Türkiye’de ISBN alan kitap sayısı aşağıdaki grafikte görülebilir. Bu sayılara göre 2009, 2012 ve 2016 yıllarında düşüş gözlemlenmiş. Bu düşüş kısmi olarak ekonomik ve siyasi gelişmelere bağlı olarak kapanan yayınevlerinin sayısının artmasıyla açıklanabilir.

ISSN (Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası) ise süreli yayınlar için kullanılan bir numaralandırma sistemidir. Türkiye’de ISSN sayıları da aşağıdaki grafikten görülebilir. Yeni çıkarılan süreli yayınların sayısında yaşanan azalmanın bu düşüşe sebebiyet verdiği düşülebilir.

Türkiye Yayıncılar Birliği’nin yıllara göre basılan kitap sayılarından derlenen grafikte görülebildiği üzere, 2008 yılında yaklaşık 292 milyon adet olan basılan kitap sayısı 2016’da yaklaşık 667 milyon adete kadar yükselmiştir. 2017 yılında ise tekrar 626 milyona gerilemiştir.

Aşağıdaki tabloda ise yıllara göre kişi başına düşen kitap adedi gösterilmektedir. Sürekli artış gösterirken 2017 yılında düşüş göstermiştir.

Yayımlanan kitap sayısını etkileyen bir diğer faktör ise makroekonomik gelişmelere bağlı olarak artış gösteren kağıt maliyetleri. Buna ilişkin araştırmayı hazırlayan arkadaşlarımızın ulaşabildikleri resmi bir veri bulunmasa da özellikle 2017 sonrasında artış gösteren döviz kurlarının, kağıt maliyetlerini arttırdığı biliniyor.

Yıllara Göre Kitap Türlerinin “Toptan” Pazarının Payı (Milyon $)
*2016 verisine ulaşılamamıştır.

Yayınlanan kitapları türlerine göre değerlendirdiğimizde de toptan kitap pazarı içerisinde en yüksek paya kültür alanındaki yayınlar sahip. 2017’den önce ise en yüksek paya sahip türün eğitim yayınları olduğu ve bu yayınların 2015 yılından sonra düşüş gösterdiği görülebiliyor. Türkiye’de toplam toptan pazarda en az paya sahip yayınlar “ithal” ve “akademik” yayınlara ait.

Perakende sektörünün piyasa değeri ve pazarın türlere göre dağılımında da benzer bir durum söz konusu. Payın yine en çok kültür yayınlarına ait olduğu perakende kitap pazarının toplam payı, 2016 yılından sonra düşüş eğilimi göstermiş.

Yayımlanan kitapların türleri 2013 yılı itibariyle farklı bir sınıflandırmaya tabii tutulduğu için bu yılı baz alarak, yayımlanan kitapların türlerine ilişkin yine Türkiye Yayıncılar Birliği’nin açıkladığı sayılarla şu tablo ortaya çıkıyor.

Kütüphaneler

Türkiye’nin sahip olduğu “halk kütüphanesi” sayısı, 1990’lardan 2004 yılına kadar yükselmiş ve 2004 yılında 1.367 ile en yüksek sayıya ulaşmıştır. 2005 yılında ise ani bir düşüş ile 1.144’e kadar gerilemiş ve daha sonra yatay bir ivme sergilemiştir.

TÜİK’in Halk Kütüphaneleri ile ilgili açıkladığı bir diğer önemli istatistik de bu kütüphanelerdeki kullanıcı sayısı. 1995 yılında yaklaşık 33 milyon kullanıcı sayısı ile en yüksek seviyeye ulaşmılmış. 2003’te ise yaklaşık 18 milyon kişiye kadar gerilemiştir. 2017’de ise 25 milyon kişi dolaylarında seyir etmektedir.

Türkiye’de ayrıca bir adet Milli Kütüphane de bulunmaktadır. Milli kütüphaneden yararlanan kişi sayısı 2001 ile 2004 yılları arasında artış gösterdikten sonra ani bir şekilde 2006 yılına kadar düşüş göstermiş daha sonrasında en yüksek sayıya 2010 yılında ulaşmıştır.

Kitap Okuma İstatistikleri

Kitap ve yayımcılıktan farklı olarak bir diğer incelenebilecek konu ise kitap okuma istatistikleri. Bu konu ile ilgili daha önce hazırlanan Doğruluk Payı Bülteni incelenebilir. Kitap okuma alışkanlıklarına ilişkin farklı akademik çalışmaların işaret ettiği farklı sonuçlar olsa da konuyla ilgili bu zamana kadar yapılmış en kapsamlı çalışma Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2011 tarihli Türkiye Okuma Kültürü haritasına ait. Bu çalışmaya göre Türkiye’de kişi başına yıllık 7,2 kitap okunuyor. Günlük olarak kitap okuma aktivitesine ayrılan süre ise yaklaşık 7 dakika. Ancak bu sürenin günlük olarak yaklaşık 1 dakika olduğu yönünde bazı araştırma sonuçları da mevcut. Uluslararası Yayıncılar Birliği’nin verilerine göre, Türkiye’de kişi başına 8,4 kitap düştüğü, TÜİK’in verilerine göre ise kitap okumanın Türk insanının ihtiyaç listesinde 235. sırada yer aldığı da belirtiliyor.

Sizler bu konuda ne düşünüyorsunuz? Fikirlerinizi bizlerle paylaşmayı unutmayın!

Oyla!

15 Yorum BULUNUYOR


  1. Avatar for alper alper dedi ki:

    Bu verilere göre ülke olarak düzenli kitap okuma konusunda kötü bir durumda değiliz. Norveç veya Finlandiya olmamız hiç bir zaman için beklenmemeli.

    Diğer yandan istatistikler ve bu tarz anketler yanıltıcı olabiliyor, Türk insanı TV’de sadece Bellgesel izlediğini iddia ediyor ama izlenme oranları hiç de öyle değil. Ayrıca günlük 7 dakika nüfusun yüzde 10’u ne okuyor, bu da belirsiz.

  2. Avatar for AeroKnight-sama AeroKnight-sama dedi ki:

    Bence bu veriler gerçekten doğruysa yakalamak mümkün. Baksanıza demekki okuyanlar o kadar çok okumuşlar ki okumayan baya büyük bir kitleyi sırtlamışlar. Okuyup anlayabilmek de ayrı konu işte onu da bahsettiğiniz İskandinav ülkeleri yapabiliyor.

  3. Avatar for Agape Agape dedi ki:

    Acaba bizim forum ortalaması nedir? Yılda ortalama kaç kitap okuyoruz ve forumcak kişi başına düşen adet ne olur en sonunda? :thinking:

    Anket mi yapsak? :roll_eyes:

  4. Avatar for galeme galeme dedi ki:

    Ortalamayı aşağı çekmek adına anketin açılmasını bekliyorum. :smirk:

  5. Avatar for royem royem dedi ki:

    ALMANYA’NIN KİTAP OKUMA ALIŞKANLIĞI KARNESİ

    • Almanya’da şu an itibariyle yaklaşık 6000 kitapçı bulunuyor. Sayı azalma trendinde. Bu sektörde çalışan insan sayısı ise tam 30900.- Kitapçılık sektörünün cirosu 2013’te 9,54 milyar Euro olarak gerçekleşti. Bu yılın ilk altı ayında ise toplam ciroda % 3’lük bir artış dikkat çekiyor.- Almanya’da perakende kitap satış sektörü dev zincirlerin elinde. Thalia, Hugendubel ve Weltbild gibi bu büyük satış zincirler toplam cironun 3’te 2’sini yapıyor.- Nüfusa göre en çok kitapçı dükkanı bulunan şehir Heidelberg. 150 bin nüfuslu şehirde toplam 24 kitapçı hizmet veriyor. Heidelberg’i Darmstadt ve Göttingen takip ediyor. Sayı olarak en çok kitapçı ise başkent Berlin’de. Berlin’de toplam 226 adet kitapçı mevcut.- Almanya’da yaklaşık 3000 yayınevi bulunuyor; bu yayınevlerinde 24.500 kişi istihdam ediliyor.- Yayınevlerinin cirosu 2013 itibariyle 5,8 milyar Euro.- En çok çocuk ve gençlere yönelik kitaplar ve başvuru kitapları satıyor.- 2013’te Almanya’da piyasaya 93.600 adet yeni kitap çıktı. Bu 2004’ten bu yana en yüksek sayı. Bunlardan 81.919 adeti ilk baskısını yapan kitaplar.- Cep kitabı da denilen, karton kapalı „Taschenbuch“ satışları azalıyor; ciltli kitap satışları artıyor.- Artık her 6 kişiden biri kitap alışverişini internetten yapıyor.- Almanya’da düzenli olarak en çok kadınlar kitap okuyor. Kadınların % 46’si hergün az ya da çok kitap okuyor. Bu oran erkeklerde % 30.- En çok kitap okunan yaşlar 60 ile 69 yaş arası. En çok büyük şehirlerde yaşayanlar kitap okuyor.- Kitap satın almada da kadınlar önde. Kadınların 3’te 2’si 2013 yılında en az bir kez kitap satın almış.- 6 ile 13 yaş arası çocuklarda kitap okuma en sevilen hobiler listesinde 12. sırada.- Çocukların % 51’i kitaplara ilgi duyuyor; % 14 ise hergün kitap okuyor. Bunların % 21’i kız, % 7’si erkek çocuklar.- Satılan her 3 kitaptan biri (% 33,8) roman, polisiye, fantazi ya da çizgi roman türlerinde. Ratgeber denilen başvuru kitaplarının satışı artıyor. Şu an itibariyle toplam içinde Ratgeber tarzı kitapların oranı %15.- Sözlük ve ansiklopedi satışları hızla düşüyor; insanlar artık araştırma için interneti kullanıyor.- 2013’ün en çok satan kitapları Jonas Jonasson’ın „Hundertjährige“ adlı romanı ve Timur Vermes’in „Er ist wieder da“ romanı oldu.- Almanya’daki kitap sektörü ABD’nin ardından dünyadaki ikinci büyük kitap sektörü.- Her yıl yaklaşık 100 bin farklı kitap basılırken, her yıl 10 bin kitap da başka dillerden Almanca’ya çevriliyor.- Almanya kitap alanında da dünyanın büyük export ülkelerinden biri. Almanya’nin en çok kitap lisansı sattığı ülke Çin. Bunu İspanya ve İtalya izliyor.

Söyleyeceklerin mi var? Forum'a gelip sohbete katıl.

10 cevap daha var.

Hayvan Mezarlığı Filmine Spoiler’lı Bakış

Game of Thrones 8. Sezon Öncesi Yeni Video: Oyuncular Unutmaz!