Hollanda’da bir üniversite kütüphanesinin koleksiyonunu inceleyen araştırmacı, Homeros’un Odisseia destanına ait yaklaşık 1.700 yıllık bir parşömen parçası keşfetti.
Antik Mısır’da hazırlanmış küçük boyutlu bir kitaptan geldiği düşünülen parça, destanın 12. bölümünden dizeler içeriyor.
Radboud Üniversitesi Yunan edebiyatı profesörü Mark de Kreij, Utrecht Üniversitesi kütüphanesinin 20. yüzyılın ortalarında satın aldığı erken dönem Hristiyan el yazmalarını incelerken beklenmedik bir bulguyla karşılaştı.
Antik Mısır ve Yunan metinlerinden oluşan koleksiyonda bulunan küçük bir parşömenin üzerindeki sözcükler, araştırmacıya Homeros’un ünlü destanını hatırlattı. Yapılan incelemeler sonucunda metnin Odisseia’nın 12. bölümüne ait olduğu belirlendi.
Yalnızca 6,6 × 7,7 santimetre ölçülerindeki parçanın, MS 3. veya 4. yüzyılda Mısır’da hazırlanmış bir kitaptan kaldığı düşünülüyor.
Odisseas’un Mürettebatını Felakete Sürükleyen Bölüm Ortaya Çıktı
Keşfedilen parşömen, Odisseas’un yolculuğundaki önemli olaylardan birini anlatıyor. Metinde, güneş tanrısı Helios’un kutsal sığırlarını öldürüp yiyen denizcilerin başına gelenler yer alıyor.
Destana göre tanrıça Kirke, Odisseas’ı Helios’un adası Thrinakia’dan uzak durması konusunda uyarıyor. Ancak Skilla ve Haribdis adlı iki ölümcül tehlikeyi atlatan mürettebat, yiyecek bulabilmek için adaya çıkmak istiyor.
Odisseas, kutsal sığırlara zarar verilmemesi şartıyla adamlarının isteğini kabul ediyor. Ne var ki bir ay boyunca süren fırtınalar ve giderek azalan erzak, mürettebatı çaresiz bırakıyor. Sonunda Odisseas’ın uyarısını dinlemeyen adamlar, Helios’un kutsal sığırlarını öldürüp yiyor.
Olanları öğrenen Helios, tanrılardan intikam alınmasını talep ediyor. Bunun üzerine Zeus, Odisseas’ın gemisini yok ediyor. Felaketten yalnızca Odisseas sağ kurtulurken mürettebatın tamamı hayatını kaybediyor.
Mark de Kreij, RTV Utrecht’e yaptığı açıklamada Odisseia’nın sıkıcı bulduğu pek çok bölümü olduğunu, keşfedilen parçanın ise oldukça eğlenceli bir sahneyi içerdiğini söyledi.
Benzer Formatta Yalnızca 30 Parça Biliniyor
Araştırmacılara göre parşömen, Mısır’daki Feyyum Vahası kökenli ve MS 3. veya 4. yüzyıla tarihlenen bir el yazması kitaba ait olabilir.
Küçük boyutları nedeniyle cepte taşınabilecek bir Odisseia nüshasından geldiği düşünülen parçanın benzerlerinden bugüne kadar yalnızca yaklaşık 30 örnek bulundu.
De Kreij, parşömenin kitabın orta bölümünde yer almasının korunmasına yardımcı olmuş olabileceğini belirtiyor. Diğer sayfaların arasında kalan parçanın dış etkenlerden daha az zarar gördüğü düşünülüyor.
Bununla birlikte, el yazmasının Antik Mısır metinlerinden oluşan daha geniş bir koleksiyona nasıl dahil edildiği henüz bilinmiyor.
Homeros’un Destanlarından Bir Yıl İçinde İkinci Sürpriz Keşif
Yeni bulgu, Homeros’un eserleriyle ilgili aynı yıl içerisinde ortaya çıkarılan ikinci beklenmedik keşif olarak kayıtlara geçti.
İlkbaharda Mısır’da çalışan arkeologlar, Roma döneminden kalma bir mumyanın içerisinde İlyada destanına ait papirüs parçaları bulmuştu.
MÖ 8. yüzyılın sonları ile 7. yüzyılın başlarında oluşturulduğu kabul edilen İlyada ve Odisseia, Antik Yunan edebiyatının en önemli iki eseri arasında yer alıyor. İlyada Troya Savaşı’nın son dönemindeki olayları anlatırken Odisseia, savaşın ardından Odisseas’ın İthaka’ya dönmek için çıktığı on yıllık yolculuğu konu alıyor.
De Kreij tarafından 2024 yılında keşfedilen parşömenle ilgili ayrıntılar, araştırmacının Utrecht Üniversitesi koleksiyonundaki Greko-Romen dönem metinlerini ele aldığı Hieratic, Demotic, Greek, and Coptic Texts in the Utrecht University Collection adlı kitabında yayımlanacak.
İlginizi Çekebilir: Antarktika’da 54 Milyon Yıl Öncesine Ait Sıradışı Ayak İzleri Bulundu
Yeni keşfedilen Odisseia parçasına dair görüşlerinizi yorumlarda veya Kayıp Rıhtım Forum’da paylaşabilir, kültür dünyasından yeni haberler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.
Kaynak: Live Science
Forum üzerinden yorum yapıp sohbete katılmak için tıkla!