Neil Gaiman Okuma Sırası

İşte karşınızda Neil Gaiman’a Başlama Kılavuzu!

İklim değişikliği ve Trump’ın ABD’nin yeni seçilmiş başkanı olması gibi benim Neil Gaiman’a olan ilgim de yadsınamaz bir gerçek. Bu yüzden de zaman zaman çevremdekiler bana Gaiman okumak isteseler nereden başlayacaklarını, veya bir şekilde, bir yerden başladıkları Gaiman’a nasıl devam edeceklerini sorarlar. Çakmak çakmak bakan nice gözün yanlış zamanda yanlış kitabı okuduğu için söndüğünü, sırf kötü bir sıralama nedeniyle nice insanın nice yazara küstüğünü bildiğimden, kendimce sıralamamı yapmaya karar verdim.

İşte karşınızda Neil Gaiman’a Başlama Kılavuzu:

Başlamadan önce belirtmekte fayda var. Gaiman’ın neredeyse 30 yıldır eser veriyor ve çizgi romanlardan kısa öykülere, film senaryolarından şiirlere pek çok farklı alanda eseri var. Burada vereceğim tüm öneriler de okuma metinleri olacak; ama sadece romanlardan bahsetmeyeceğiz.

1. Yolun Sonundaki Okyanus – İthaki, 2013 (The Ocean at the End of the Lane)

2013’ten önce soracak olsanız Neil Gaiman’a nereden başlayacağınızla ilgili farklı bir cevap verirdim; ancak Gaiman’ın eşi Amanda Palmer’a kendini anlatabilmek adına bir kısa öykü olarak yazmaya başladığı bu roman daha önce Kayıp Rıhtım forumlarında da belirttiğim gibi artık Gaiman için en iyi başlangıç noktasıymış gibi geliyor bana. Bir kere uzun değil. Bir oturuşta, ya da 1-2 günde bitirmek kolay. İkincisi, Gaiman’ı kendisi yapan hikaye anlatıcılığını ve dilini çok sade halde veriyor. Üçüncüsü, en kolay akan kitaplarından bir tanesi. Son olarak da kitap sizi sonundaki bir şaşırtmacadan, ya da beklenmedik bir ölümden değil, doğruca anlattığı tüm hikaye olarak etkiliyor. Bir yetişkin olarak çocukluğunuz hakkında düşünmeye itiyor.

2. Smoke & Mirrors, 1998 veya Kırılgan Şeyler – İthaki, 2016 (Fragile Things)

Neil Gaiman daha çok çizgi romanları ve romanlarıyla tanınır; ama ben gerçekten onun kaleminin en güçlü olduğu alanın kısa öyküler olduğuna inanıyorum. Smoke & Mirrors Gaiman’ın bir dizi öykü seçkisinden ilki. Onu Fragile Things ve Trigger Warning takip ediyor. Arada M is for Magic gibi diğer kitaplardaki öykülerden derleme kitaplar da var tabii. Hala favorilerimden olan kaç öykünün bu kitaptan, Smoke & Mirrors’dan olduğunu sayamıyorum bile. Türkçesi maalesef yok; ama “henüz yok” diyeyim ve daha fazlasını açıklamadan susayım.

Alternatifiyse Kırılgan Şeyler. İthaki Yayınları ikinci öykü seçkisini, ilkinden önce yayımlayarak bu sene raflara koydu. Sanmayın ki ben ilkini ısrarla söylüyorum diye Kırılgan Şeyler kötüdür. Hiç de değil, hatta ben de Neil Gaiman öykülerine ilk bu kitapla başlamış ve bir daha da bırakamamıştım. Smoke & Mirrors’la başlamanızı yeğlememin sebebi, Gaiman’ın hikayeciliğinin de nasıl gelişip evrim geçirdiğini görmenizi istemem.

3. Mezarlık Kitabı – İthaki, 2008 (The Graveyard Book)

Gaiman külliyatına baktığınız zaman pek çok çocuk kitabı yazdığını göreceksiniz. Bu külliyatı okumaya başladığınızdaysa hangi aklı selim insanın tutup da bu kitapları “çocuk kitapları” diye tanımlayabildiğine şaşacaksınız. Mezarlık Kitabı, Gaiman’ın da söylediği üzere Kipling’in Orman Kitabı’nı andıran bir formda ilerliyor.

Bu kitapla ilgili en ilginç yönlerden biri Gaiman’ın hikâyeyi “bir çocuğun ailesiz büyümesi”ni anlattığını sanarak yazması. Kitap bittiğindeyse aslında neyi yazdığını fark etmiş ve şöyle özetliyor: “Eğer ebeveynler olarak çocuklarınızı iyi yetiştirirseniz size ihtiyaçları kalmaz. Ve eğer bunu doğru yapmışsanız sizi terk ederler”. Kitabı bu ışık altında okuyacak olursanız, Gaiman’ın kendi babalığı ve çocuklarıyla ilgili melankolisini de ucundan yakalayabilirsiniz.

4. Sandman – Prelüdler ve Noktürnler – İthaki, 2016 (Sandman – Preludes and Nocturnes)

Gaiman’ı Gaiman yapan o meşhur çizgi romanın ilk cildi 1989’da yayımlandı aslında. Daha önce Türkçe’ye de çevrildi. Bu seneyse İthaki kaliteli bir baskı ve yeni bir çeviriyle seriyi tekrar basmaya başladı. Hatta ikinci cilt “Bebek Evi” çıktı, üçüncü cilt ise yolda. Bu ilk ciltse oldukça… değişik. Farklı bir çizgi roman olduğunu zaten ilk sayfalardan anlayacaksınız; ama karmaşık bir yapısı olduğunu ve toplamda binlerce sayfa materyalle çok geniş bir külliyat olduğunu söylemeliyim. Dolayısıyla  girecekseniz tam girmeye hazır olmalı, yok beğenmediyseniz belki de en baştan caymalısınız. Eğer nasıl bir yola çıkacağınızı görmek istiyorsanız 8 numaralı öyküye bir göz atmak isteyebilirsiniz, Kanatlarının Sesi. Sadece en iyi Sandman sayılarından biri olmakla kalmıyor, serinin genel havasını da zannımca oldukça iyi kavrıyor.

Sandman hakkında son bir şey daha söylememiz lazım. 3. ciltte karşınıza çıkacak bir sayısıyla, kendisi World Fantasy Awards’ta “En İyi Kısa Öykü” ödülünü almış olup bu ödülü alan tek çizgi romandır.

5. Amerikan Tanrıları – İthaki, 2015 (American Gods)

Geldik zurnanın zart dediği yere. Neil Gaiman okurları kaça ayrılır sorusunun cevabına. Cevap iki. Amerikan Tanrıları’na bayılanlar ve Amerikan Tanrıları’nı hiç sevmeyenler. Seven insanların neden sevdiği de bariz, sevmeyenlerin nelerden hoşlanmadığı da. Dolayısıyla tek yapabileceğiniz okuyup hangi tarafta olacağınıza karar vermek. Ben bir romanda atmosfer oluşturmak, karakter gelişimi ve genel olarak dil kullanımı bakımından kendisini ayrı bir yere koyuyorum. Eğer yol hikayelerini seviyorsanız bence seveceksinizdir. Bir de söylemekte yarar var ki bu sene Gaiman’ın da dahil olduğu bir projeyle kendisi TV dizisi haline gelecek. Heyecanla bekliyoruz.

6. Koralin ve Gizli Dünya – İthaki, 2013 (Coraline)

Çocuk kitabı gibi görünen kitaplardan bahsetmiştik. Yeni kabusunuzla tanışın. Aileniz, en sevdikleriniz sizlere dünya tatlısı gibi davranıyor; ama gözlerinin yerine dikilmiş düğmeler var. Kısa, korkutucu, çarpıcı. Okuyun. Üstelik yaşı küçük yakınlarınıza da almaktan, okumaktan çekinmeyin. İlginçtir, çocuklar bu hikayeden büyükler kadar korkmuyor.

Yokyer nerede? Yıldıztozu nerede? Anansi Çocukları, Kıyamet Gösterisi nerede?

İşin aslı, listenin başındaki “Yolun Sonundaki Okyanus”tan sonraki sıralama zaten taşa saplanmış halde değil. Şöyle ya da böyle değişiklikler okuma deneyiminizi çok değiştirmeyecektir. Kıyamet Gösterisi Terry Pratchett’la birlikte yazıldığı için bu listede yer bulamadı. Yokyer, kişisel tercihlerim nedeniyle listede değil. Bir BBC dizisi olarak yazılmış olması, dizinin daha geniş bir metni gibi var olması ve öyle bir bağlamda yazılması bana kalırsa metni biraz zayıflatıyor. Anansi Çocukları’nı henüz ben de okumadım, ama  çok methini duydum.

Yıldıztozu, Odd ve Ayaz Devleri, Chu’nun Günü, Blueberry Girl, The Day I Swapped My Dad for Two Goldfish gibi kitaplar hali hazırda listede çocuk kitapları olduğu için listeye girmedi. Bu noktada şunu da belirtmeliyim ki Yıldıztozu ve Koralin’in hem kitabını okuyup hem filmini izlemek ilginç bir deneyim. Zira her ikisinin de filminde kitapta olmayan ögeler var (filmler de Gaiman tarafından yazıldı).

Ayrıca Gaiman’ın Sandman dışındaki çizgi roman işlerine değinmedim (kaldı ki bu daha ayrıntılı bir konu ve benden daha ehil insanlar tarafından anlatılabilir). Geçtiğimiz yıl çıkardığı “The View from the Cheap Seats” isimli kurgu dışı yazılarından derlediği seçkiyi ise çok güzel bir kitap olmasına rağmen, bir yazara başlamakla alakası olmadığı için bu listeye katmadım. Bu kitapta yer alan “İyi Sanat Yapın” adlı konuşmasının tam Türkçe metnine sitemizden ulaşabilirsiniz.

Son olarak bir kez daha hatırlatayım ki Türkçeye henüz tamamıyla kazandırılmamış olsalar da Neil Gaiman’ın kısa öykülerine ve şiirlerine mutlaka bakın. Yine bunların arasında da Kayıp Rıhtım’da çevrilmiş olanlar var. Ayrıca İngilizce kitaplarının neredeyse tamamı sesli kitap formatında da bulunabiliyor. Amazon Audible’ın uygulamasını telefonunuza indirerek dinleyebilirsiniz (sesli kitaplar çok başarılı). Hatta Audible ilk kez üye olan kullanıcılara bir sesli kitabı bedava veriyor (ben Smoke & Mirrors’ı bu şekilde sesli kitap olarak da edindim).

Umarım okuduklarınızı beğenirsiniz. Açıkçası ben (yazının tonu öyle göstermese de) tek bir yazara fanatik bir bağlılık duyma taraftarı değilim. Favori yazarlarımız olması, göğsümüzde kalbimizden daha yakında tuttuğumuz kitaplarımız olması güzel bir şey; ama bunların tekil olmaması daha da güzel. Eğer bu liste sayesinde okuduğunuz kitaplar öyle göğsünüze yerleşirse, yeni bir favori yazarınız daha olursa ne mutlu. Eğer buna ben vesile olduysam da, benden mutlusu yok.

Alanya’da doğdu. Uzun süre Ankara’da, bir süre de Londra’da yaşadı. Uluslararası İlişkiler ve Sinema-Televizyon alanlarında öğrenim gördü. Kitapları Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkıyor, öyküleri Kafasına Göre Dergi ve Kayıp Rıhtım’da yayımlanıyor. Şu an İstanbul ’da yaşıyor; metrolara, çift satır aralığına, kablosuz teknolojiye ve kırmızıya ilgi duyuyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Neil Gaiman Okuma Sırası

Çakmak çakmak bakan nice gözün yanlış zamanda yanlış kitabı okuduğu için söndüğünü, sırf kötü bir sıralama nedeniyle nice insanın nice yazara küstüğünü bildiğimden, kendimce sıralamamı yapmaya karar verdim. İşte karşınızda Neil Gaiman’a Başlama Kılavuzu.

Bültenimize Katılın!

E-posta adresinizle listemize abone olun, tüm gelişmelerden önce siz haberdar olun!

Başa dönün