Büyük Atina Vebası: Antik Yunanistan’da Demokrasinin Sonunu Getiren Salgın

Yüzlerce yıl önce Antik Yunanistan'da ortaya çıkan Büyük Atina Vebası, Atina'ya hem savaşı kaybettirdi hem de mevcut demokrasinin çöküşünü hızlandırdı.

Büyük Atina Vebası, Antik Yunanistan’da bir savaşın kaybedilmesine ve demokrasinin çöküş sürecinin başlamasına neden oldu. Peki nasıl?

Dünya 4 aydan uzun süredir koronavirüs, resmi adıyla Covid-19 ile boğuşuyor. Virüs gün geçtikçe dünyayı daha çok etkisi altına alırken insanların da panik oranı artıyor. Virüsün neden olduğu hastalık dünya genelinde şimdiye kadar 110 bini aşkın kişinin ölümüne yol açtı ve vaka sayısı 2 milyon kişiye yaklaştı. Yeterli tedbirler alınmadığı sürece bu sayılar artmaya devam edecek gibi gözüküyor.

Günümüzden asırlar öncesinde ise, M.Ö. 430 yılında, Yunanistan’ın Atina şehrinde şimdilerde Büyük Atina Vebası (The Plague of Athens) olarak anılan bir salgın baş gösteriyor. Şehri derinden sarsan ve büyük bir kargaşa altında bırakan salgın, neredeyse 100 bin insanın canını alıyor. Ünlü General Perikles ve ailesi de salgından nasibini alarak hayatlarını kaybedenler arasında. Salgının etkisini Atina halkı için daha ölümcül kılan ise, hastalığın tarihi Peloponez Savaşı sırasında cereyan etmesi.

O dönemde yaşayan Atinalı General Thukididis, Peloponez Savaşı’na dair çalışmalarıyla bilinen bir isim. Utanç verici bir yenilginin sorumlusu olarak suçlanan Thukididis, Atina’dan kovularak sürgüne gönderiliyor. Sürgünden faydalanarak antik Yunan topraklarında özgürce dolaşmaya başlayan eski general, o çağ için eşi görülmemiş bu fırsattan yararlanarak içinde bulunduğu çalkantılı zamanları gözlemleme şansına erişiyor.

Thucydides - Büyük Atine Vebası

Thucydides

Kendisi de salgın hastalığa yakalanan ancak kurtulmayı başaran Thukididis, salgınla bağlantılı olarak etkisini artıran korku ikliminin ve kişisel çıkarların bir ulusun kaderine nasıl da yön verebileceğine dair önemli bulgular elde ediyor.

Büyük Atina Vebası Yalnızca Yetersiz Sağlık Sistemi Nedeniyle Yayılmadı

‘Politik gerçekçiliğin babası’ olarak anılan Thukididis, salgınla ilgili çalışmasında, hastalığın Atina’daki hızlı artışına neden olan etkenleri araştırıyor. Çalışmasının sonucunda ise yerleşim yeri eksikliği ve sağlık sisteminin yetersizliğinin hastalığın bu kadar çabuk yayılmasına sebep olduğu sonucuna varıyor. Ancak zayıf sağlık sistemi ve eksik şehirleşme, Thukididis’e göre salgının ölümcüllüğüne tek başlarına kaktı sağlamıyorlar. Atinalı düşünüre göre bencil olmakla olmamak ve cesaretle korkaklık arasındaki fark da bunda etkili.

“Başına geldiği vakit insanın yönünü şaşırtan musibetler silsilesi, onu; bütün kanunlardan, insanlardan ve kutsallardan daha üstün olan bir pervasızlığa sürükler.”

Atina şehrini temellerinden sarsan Büyük Atina Vebası sonrasında Peloponez Savaşı 26 yıl daha devam etti. Savaşın sonucunda yenilen taraf Atina olurken, salgının baş göstermesiyle zayıflamaya başlayan demokrasi rejimi de çökmüş oldu.

GÖZ ATIN  Mona Lisa Satılsın: Fransız CEO'dan Salgın Zamanı Ekonomik Buhrana Çözüm Önerisi

Konuya dair görüşlerinizi Kayıp Rıhtım Forum’da bizimle paylaşabilirsiniz.

* * *

* Ted Chiang: “Koronavirüs Sonrasında Dünya Sona Ermeyecek, Ama Değişecek”

Kaynak: The Atlantic




İzmir'de doğdu. İlkokulda dramayla uğraştı, futbol oynadı. Sonra basketbola sardı ve daha çok sevdiğini anladı. Küçüklüğünden beri oyunlara hasta. Fantastik edebiyat sever. Ortaokulda arkadaşıyla başarısız bir bilim kurgu denemesi oldu. Zamanında bir sürü balığı vardı ama şimdi hiçbiri yok. Şu sıralar İstanbul'da, üniversiteyle uğraşıyor.

Büyük Atina Vebası: Antik Yunanistan’da Demokrasinin Sonunu Getiren Salgın

Yüzlerce yıl önce Antik Yunanistan’da ortaya çıkan Büyük Atina Vebası, Atina’ya hem savaşı kaybettirdi hem de mevcut demokrasinin çöküşünü hızlandırdı.

Başa dönün